مشتمل بر اين نكته است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در انظار مردم نماز مىخوانده ، و بعضى از مردم او را از اين كار نهى مىكردند ، و در مجالس قريش از او بدگويى مىكردهاند ، و اگر قبل از سوره علق ، قرآن بر آن جناب نازل نشده بود ، پس رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله چگونه نماز مىخوانده ، و در نمازش چه مىگفته است ؟
سوره علق هم از نماز به غير از امر سجده كه دستورى ديگر نداده ، پس معلوم مىشود آن جناب قبل از سوره علق نمازى داشته و كسانى بودهاند كه آن جناب را از نماز نهى مىكردهاند ، و از نهى خود دستبردار نبودهاند ، مگر اينكه بگويى منظور از اين نمازگزار ، شخصى ديگر غير از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است ، و اين حرف بطلانش روشن است ، براى اينكه در آخر سوره به خود آن جناب خطاب نموده مىفرمايد :
كَلَّا لا تُطِعْهُ
آن كسى را كه به تو مىگويد نماز مخوان اطاعت مكن ، بلكه همچنان خدا را سجده كن ، و به او نزديك شو .
اينك آياتى از همين سوره كه دلالت بر بطلان قول مزبور دارد :
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى عَبْداً إِذا صَلَّى أَ رَأَيْتَ إِنْ كانَ عَلَى الْهُدى أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوى أَ رَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى كَلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ ناصِيَةٍ كاذِبَةٍ خاطِئَةٍ فَلْيَدْعُ نادِيَهُ . سَنَدْعُ الزَّبانِيَةَ كَلَّا لا تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ
« 1 »
پس از اين سوره استفاده مىشود كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله قبل از نازل شدن اولين سوره از قرآن هم نماز مىخوانده ، و خود بر طريق هدايت بوده و احيانا ديگران را هم امر به تقوا مىكرده ، و اين همان نبوت است ، ولى رسالت نيست ، و به همين جهت ، اين وضع آن جناب را انذار نناميده ، پس آن جناب قبل از بعثت
هامش
( 1 ) . سوره علق آيه 1 - 9 .