آن را ردّ مىكند . « 58 »
علّامه در بيان موارد اختلاف در قصّه بين قرآن كريم و كتابهاى مقدّس ، نصوصى را از تورات و انجيل مىآورد . « 59 » و گاهى اين اختلافات را ذكر مىكند .
مانند : قصّه ابراهيم ( ع ) در قرآن و تورات . « 60 » چه بسا بعضى از قصص را به تفصيل مورد بحث و بررسى قرار داده است مانند : دفاع از اين مطلب كه قربانى همان « اسماعيل » بوده است . همچنانكه قرآن كريم آن را ذكر مىكند و آنگونه كه در تورات آمده ، قربانى اسماعيل نبوده است . « 61 » در مواقع ديگر به اشاره و ذكر اين اختلافها بسنده مىكند . بعنوان مثال : پس از ذكر داستان زكريا ( ع ) و يحيى ( ع ) در قرآن كريم و انجيل ، در ذيل داستان مىگويد : « بر خوانندهء متدبّر و منتقد لازم است تا آنچه را از انجيلها نقل كرديم با آنچه ذكر شده ، مقايسه كند تا بر موارد اختلاف در قصه دست يابد » . « 62 »
در اينجا لازم است متذكّر شويم كه علّامه گاهى در توضيح مطالب ، به تفصيل بحث كرده و به اطناب در بيان قصّهها كشيده شده است و به مباحثى پرداخته كه از وظيفه اساسىاش ، كه خود دائما بر آن وظيفه تأكيد مىكرده و از عوامل بازدارنده آن اجتناب مىورزيده ، بدور بوده است .
بعنوان مثال در قصّه طوفان نوح در مباحث علمى مربوط به زمينشناسى و تاريخ به تفصيل بحث كرده است . بعلاوه مباحث فلسفى طولانى در زمينه عقايد دوگانهپرستى را مطرح نموده است . « 63 » شايد بتوان گفت كه پرداختن به مطالب مزبور ، زيادهروى در بحث نيست كه مفسّر را از دايرهء تفسير خارج كند ، چه اينكه
هامش
( 58 ) - الميزان : 4 / 10 ، 7 / 71 ، 9 / 33 ، 34 ، 10 / 317 ، 14 / 226 ، 309 ، 15 / 369 ، 17 / 159 ، 161 ، 216 .
( 59 ) - الميزان : 10 / 359 ، 14 / 32 .
( 60 ) - الميزان : 16 / 45 - 46 ، 10 / 359 ، 11 / 255 - 267 ، 16 / 40 .
( 61 ) - الميزان : 14 / 231 ، 234 - 240 .
( 62 ) - الميزان : 14 / 27 - 32 ، 225 .
( 63 ) - الميزان : 10 / 252 - 296 و 3 / 308 - 330 و 11 / 260 و 13 / 290 ، 378 - 398 .