بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكاحِ »
و آيهء :
« قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ »
و آيهء :
« فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ »
.
سرانجام ، توضيح مىدهد كه عفو و مغفرت از امورى است كه متعلّق به جميع آثار تشريعى و تكوينى و دنيوى و اخروى مىشود . خداوند مىفرمايد :
« ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ »
. بطور مسلّم عفو در اين آيه شامل آثار و عواقب دنيوى است . مانند آيه گذشته ، ظاهر اين آيه است كه مىفرمايد :
« وَ الْمَلائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ »
. همچنين در آنجا كه خداوند از زبان آدم و همسرش حكايت كرده كه مىگويند :
« رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ »
بنابراين فرض كه ظلم آنان نافرمانى از امر ارشادى خدا باشد نه مولوى . و آيهء :
« وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ »
و آيهء :
« نُورُهُمْ يَسْعى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا وَ اغْفِرْ لَنا »
نيز ناظر به همين معناست . « 45 »
4 - علّامه روش قرآنى را در بيان داستانهاى قرآن به كار برده است . وى آيات مربوط به داستانى را جمعآورى كرده و به ترتيب تاريخ نزول ، مرتّب مىكند .
بر اين اساس قصّههاى قرآن نوعى تفسير موضوعى بشمار مىآيد . ما در اينجا پيرامون « داستان در الميزان » به تفصيل سخن خواهيم گفت ؛ قرآن كريم براى هدايت جهانيان نازل شد . آئين آسمانى كه مخاطبش مردمى بودند كه عقايدى منحرف و نفوسى رنگارنگ داشتند . دلها و قلوب اين مردم جز با آنچه با استعدادها و تفكّرات بتپرستى سازگار باشد ، زنده نمىشد ؛ لذا قصّههاى قرآن تأثير روشن و نقش فراوانى در اين زمينه داشت . زيرا در بيان حوادث ، جنبه درونى و فطرى را در نظر گرفته و بدين ترتيب به مناسبترين راهها براى وصول به
هامش
( 45 ) - الميزان : 4 / 51 - 53 ؛ بقره / 286 ، نساء : 99 ، بقره : 237 ، جاثيه / 14 ، آل عمران : 159 ، شورى : 30 ، 5 ، اعراف :
23 ، تغابن : 11 ، تحريم : 8 و براى اطلاع بيشتر ن . ك : الميزان : 1 / 125 - 138 ، 2 / 30 - 35 ، 4 / 244 - 251 ، 6 / 86 - 91 ، 17 / 240 - 241 .