تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روش علامه طباطبايى در تفسير الميزان ( فارسى ) — صفحة 179

مساهمون:

ص١٧٩
اختلاف در تفصيل آيات واقع شده است . شكّ نيست كه حجيّت ظواهر قرآن كه مستند به مستقلّ بودن قرآن در دلالت بر معانىاش مىباشد ؛ مسأله‌اى است كه در علم اصول بر آن اتّفاق نظر وجود دارد و علماى اصولى شيعه بر حجيّت ظواهر قرآن اجماع كرده‌اند ، به استثناى اخباريّين كه بر اخبار و احاديث استناد نموده‌اند . « 17 » علّامه معتقد است كه حجيّت بيان پيغمبر اكرم ( ص ) ، بايد از خود قرآن فهميده شود . « 18 » و در جاى ديگر بيان كرده است كه قرآن در روشن نمودن مقاصدش ، نياز به غير ندارد تا اينكه حجّت باشد . وى چنين مىگويد : « اگر اين كتاب در روشن شدن مقاصدش نياز به چيز ديگر داشت ، اين حجيّت تمام نبود . . . به‌عبارت‌ديگر رفع اختلافات قرآن توسط پيامبر اكرم ( ص ) ، بدون آوردن شاهد لفظى از خود قرآن ، براى كسى كه به نبوّت و عظمت وى معتقد نباشد ، كافى نيست » . « 19 » اعتقاد علّامه به پيشوائى و پيشتازى قرآن در دلالت استقلالى بر معانيش و اثبات حجيّت كلام رسول اكرم ( ص ) توسّط قرآن ، بدين معنا نيست كه سنّت در
هامش
( 17 ) - ابو القاسم خوئى : معجم رجال الحديث ؛ نجف ؛ 1390 ه ، مقدمهء اول ، 1 / 36 و البيان فى تفسير القرآن : ابو القاسم خوئى ، ص 267 . اخباريين فرقه‌اى از شيعه هستند كه چهار قرن پيش به وجود آمده‌اند ؛ مؤسس اين فرقه شيخ امين استرآبادى است . اخباريين از عمل به قرآن به خاطر ورود تخصيص يا تقييد در سنت بر عموم قرآن و بواسطه ورود احاديثى كه از تفسير به رأى نهى مىكند ، روى گردانند . مقدمهء : استاد محمد مهدى آصفى بر كتاب : « الرأى السديد فى الاجتهاد و التقليد » : تقريرات درس استاد سيد ابو القاسم خويى بقلم غلامرضا عرفانيان ؛ ص 23 - 27 . ( 18 ) - طباطبائى ، محمّد حسين : قرآن در اسلام ، ص : 25 . در تبيين اين مطلب كه قرآن حجيّت گفتار نبىّ اكرم ( ص ) و تفسير كلام خداوند را اثبات مىكند مىفرمايد :« وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ ». نحل / 44 و آيهء :« وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ ». نساء / 64 . و آيهء :« وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا ». حشر / 7 . از اين آيات و آيات ديگر درمىيابيم كه خداى سبحان تبيين آيات قرآن را به پيامبر واگذار نموده است و اين بيان حجت بر وجوب امتثال امر مىباشد و خداى تعالى گفتار نبى اكرم ( ص ) را تائيد كرده و آن را وحى مىداند . مىفرمايد :« وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى ». ( نجم / 3 - 4 ) از اينجا روشن مىشود كه حجيت گفتار نبىّ اكرم ( ص ) با دليل قرآنى اثبات مىشود . ( 19 ) - قرآن در اسلام : ص 64 و مقدمه تفسير عياشى كه خود علامه آن را نگاشته است . ص : ب .