بنابراين پس انبياء چه كارهاند ؟
ج - در پاسخ بايد گفت : منافات ندارد كه انبياء هم قيام به اين امر بكنند براى اينكه اگر هدايت كنند به اذن او مىكنند ، و خود مستقل در اين كار نيستند ، ( همچنانكه در هيچ كارى مستقل نيستند ) و خود خداى تعالى در عين اينكه فرموده :
« إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ ،
( اى رسول ما ! ) چنين نيست كه هركس را تو بخواهى بتوانى هدايت كنى ليكن خدا هركه را بخواهد ، هدايت مىكند » « 1 » ، فرموده :
« وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ،
و همانا تو خلق را به راه راست هدايت مىكنى » « 2 » و نيز فرموده :
« قُلْ هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي ،
« 3 » بگو اين است راه من كه خلق را با بصيرت به سوى خدا بخوانم ، هم خودم و هم پيروانم » . « 4 »
س 1483 - در آيهء شريفهء « لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ »
« 5 » هدايت مردم به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نسبت داده شده است ،
و حال آنكه آيهء
« إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ ،
چنين نيست كه تو هركه را كه دلت بخواهد هدايت كنى ، بلكه اين خداست كه هركه را بخواهد هدايت مىكند » « 6 » اين معنا را از آن جناب سلب مىكند ، اين تناقض چگونه قابل بر طرف است ؟
هامش
( 1 ) . سورهء قصص ، آيهء 56 .
( 2 ) . سورهء شورى ، آيهء 52 .
( 3 ) . سورهء يوسف ، آيهء 108 .
( 4 ) . الميزان ؛ ج 20 ، ص 511 . [ با تصرف ]
( 5 ) . سورهء ابراهيم ، آيهء 1 .
( 6 ) . سورهء قصص ، آيهء 56 .