جداگانه دارد ، يكى زندهكردن مردگان ، و دوم معجزه مسخ . « 1 »
س 1331 - چگونه ممكن است انسان بعد از مرگش كه تجرّد پيدا مىكند و به موجودى قوىتر ( مجرد مثالى يا عقلى ) از وجود مادى تبديل مىگردد و تكامل مىيابد دوباره اسير ماده شود ، و باصطلاح زنده گردد ؟
يعنى چيزىكه به فعليت رسيده به قوه و استعداد برگردد ، كه اين محال است ؟ و يا انسان كه وجودى قوىتر از حيوانات دارد به وسيلهء مسخ ، حيوانى ديگر شود كه اين نيز محال است ؟ ( بحث فلسفى )
ج - اين اشكالى است كه در باب زنده شدن مردگان و مسخ انسانها به صورت حيوانى ديگر شده است ، و ما در پاسخ مىگوييم : بله برگشت چيزى كه از قوه به فعليت رسيده ، دوباره قوه شدن آن محال است ، ولى زنده شدن مردگان ، و همچنين مسخ ، از مصاديق اين امر محال نيستند .
توضيح اينكه : آنچه از حس و برهان به دست آمده ، اين است كه جوهر نباتى مادى وقتى در صراط استكمالى حيوانى قرار مىگيرد ، در اين صراط به سوى حيوان شدن حركت مىكند ، و به صورت حيوانيت كه صورتى است مجرد به تجرد برزخى ، درمىآيد ، و حقيقت اين صورت اين است كه : چيزى خودش را درك كند ، ( البته ادراك جزئى خيالى ) و درك خويشتن حيوان ، وجود كامل
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 310 .