( تنزيل ) ، بهمعناى تدريج در نزول است . [ يك حكم كلى و عمومى درباره تمام موجودات ]
آياتى ديگر اين معنا را درباره بعضى از چيزهاى بخصوص اثبات مىكند ، مانند آيات :
« وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعامِ ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ ،
براى شما از جنس چهارپايان هشت جفت نازل كرد » ، « 1 » و
« وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ ،
آهن را نازل كرديم ، كه در آنقدرتى بسيار است » « 2 » ، و
« وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ ،
رزق شما و آنچه كه وعدهاش را به شما دادهاند در آسمانها است » ، « 3 » [ موارد خاصه ، درباره برخى موجودات ] پس به حكم اين آيات آنچه در دنيا هست همه از ناحيه خداى سبحان نازل شده است .
و آياتى ديگر دلالت دارند كه بار ديگر همهء آنها بسوى پروردگار بر مىگردند ، از آن جمله آيات زير است :
« وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى ،
بدرستى كه منته به سوى پروردگار تو است » ، « 4 » و
« إِلى رَبِّكَ الرُّجْعى ،
بازگشت بسوى پروردگار تو است » ، « 5 » و
« إِلَيْهِ الْمَصِيرُ ،
بازگشت بسوى او است » ، « 6 » و
« أَلا إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ ،
آگاه باشيد كه همه امور بسوى خدا بازمىگردد » ، « 7 » و آيات بسيارى ديگر . « 8 »
هامش
( 1 ) . سوره زمر ، آيه 6 .
( 2 ) . سوره حديد ، آيه 25 .
( 3 ) . سوره ذاريات ، آيه 22 .
( 4 ) . سوره نجم ، آيه 42 .
( 5 ) . سوره علق ، آيه 8 .
( 6 ) . سوره مؤمن ، آيه 3 .
( 7 ) . سوره شورى ، آيه 53 .
( 8 ) . الميزان ؛ ج 1 ص 437 - 439 . [ با تصرف ]