زير و « مرخ » را روى آن قرار داده و به يكديگر مىساييدند ، و هردو به اذن خدا آتش مىگرفتند . پس مرده را زندهكردن ، عجيبتر از مشتعلكردن آتش از چوب تر نيست ، با اينكه آب و آتش دو چيز متضادند . « 1 »
س 1304 - مراحل تعذيب فرعونيان در عالم برزخ و قيامت در قرآن چگونه تبيين شده است ؟
ج - با توجه به دو آيهء شريفهء
« . . وَ حاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ
أَشَدَّ الْعَذابِ »
« 2 » نكاتى چند قابل ذكر است : اوّل اينكه : با آل فرعون اين طور معامله مىشود كه اوّل آنان را بر آتش عرضه مىكنند ، و سپس آنان را در آن داخل مىكنند و اين هم پيداست كه داخل آتش شدن سختتر است ، از اينكه انسان را بر آتش عرضه كنند .
نكته دوم اينكه : عرضهء آنان بر آتش قبل از روز قيامت است كه در آن روز دوزخيان را داخل دوزخ مىكنند . پس معلوم مىشود عرضهكردن آل فرعون بر آتش ، در عالمى قبل از عالم قيامت صورت مىگيرد ، و آن عالم برزخ است كه فاصلهء بين دنيا و آخرت است .
نكتهء سوم اينكه : شكنجهء در برزخ با شكنجهء در قيامت به وسيله يك چيز صورت مىگيرد ، آن هم آتش است ، چيزىكه هست اهل برزخ از دور از آتش
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 17 ، ص 166 و 167 .
( 2 ) . سورهء مؤمن ، آيات 45 و 46 .