يكى نقضى و ديگرى حلّى .
امّا جواب نقضى ، اينكه درباره آياتى كه وعدهء مغفرت مىدهد چه مىگوييد ؟ عين آن اشكال در اين آيات نيز وارد است ، چون اين آيات نيز مردم را بارتكاب گناه جرى مىكند ، مخصوصا با در نظر گرفتن اينكه مغفرت واسعهء رحمت خدا را شامل تمامى گناهان سواى شرك مىسازد .
مانند آيهء
« إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ ، وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ ،
خدا اين گناه را نمىآمرزد كه به وى شرك بورزند ، ولى پائينتر از شرك را از هركس بخواهد مىآمرزد » . « 1 »
البته اين آيه مربوط به غيرمورد توبه است ، چون اگر درباره مورد توبه بود استثناء شرك صحيح نبود ، چون توبه از شرك هم پذيرفته است .
و امّا جواب حلّى ، اينكه وعده شفاعت و تبليغ آن به وسيله انبياء ، وقتى مستلزم جرئت و جسارت مردم مىشود ، و آنان را به معصيت و تمرّد وا مىدارد ، كه اولا مجرم را و صفات او را معين كرده باشد ، و يا حداقل گناه را معين نموده ، فرموده باشد كه چه گناهى با شفاعت بخشوده مىشود ، و طورى معين كرده باشد كه كاملا مشخص شود ، و
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 48 .