كه هم به قلم نسبت مىدهيم و مىگوييم قلم خوب مىنويسد ، و هم به دست و انگشت نسبت مىدهيم و مىگوييم دست فلانى به نوشتن روان است ، و هم به انسان نسبت مىدهيم و مىگوييم فلانى خوب مىنويسد . [ از باب علل طولى است ] « 1 »
س 1282 - از امام صادق عليه السّلام بدين مضمون پرسيده شد كه قبض روح و توفّى به افراد مختلفى در قرآن كريم « 2 » نسبت داده شده است ، و با اينكه در يك ساعت در دنيا هزاران نفر كه عددشان را جز خدا كسى نمىداند مىميرند ، اين چگونه ممكن است كه ملائكه ، و يا ملك الموت در آن واحد به قبض روح همهء اينها برسد ؟
( بحث روايتى )
ج - امام عليه السّلام در جواب فرمود : خداى تعالى براى ملك الموت كاركنان و ياورانى از ملائكه قرار داده ، كه او نسبت به آن اعوان به منزلهء فرمانده است ، و هريك را به مأموريتى مىفرستد ، پس هم ملائكه قبض روح مىكنند ، و هم خود ملك الموت ، آنگاه خدا آن ارواح را از ملك الموت مىگيرد . ( من لا يحضره الفقيه ؛ ج 1 ، ص 82 ) « 3 »
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 16 ، ص 376 [ با تصرف ]
( 2 ) . ر . ك : سورهء زمر ، آيهء 52 ؛ سورهء سجده ، آيهء 11 ؛ سورهء نحل ، آيات 32 و 28 ؛ سورهء انعام ، آيهء 61 ؛ سورهء انفال ، آيهء 50 .
( 3 ) . الميزان ؛ ج 16 ، ص 381 .