منتسب به خداست ؟
ج - قرآن كريم هم افعال طبيعى هرموجودى را به خود او نسبت مىدهد و فاعلهاى طبيعى را فاعل مىداند ، و در آيات بسيارى افعال اختيارى انسانها را به خود آنان نسبت مىدهد ، و در عين حال همهء آن فاعلها و افعالشان را بدون استثناء به خداى سبحان نسبت مىدهد .
آياتى كه تمام موجودات و آثار و افعال آنها به عبارت ( هرچيز ) به خدا نسبت داده شده است عبارتند از :
« اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ،
اللّه آفريدگار هرچيزى است » « 1 » ، و آيهء
« لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ ،
آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است از آن او است » . « 2 » و آيات ديگر . « 3 »
آياتى كه در آن هردو نسبت هست يعنى هم آثار و افعال موجودات را به خود آنها نسبت مىدهد و هم به خدا [ از يك طرف اعمال مردم را مستند به آنها شمرده و از طرف ديگر اصل وجود و اعمال آنها را منتسب به خدا مىكند ] مانند آيهء :
« وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ وَ ما تَعْمَلُونَ ،
و خدا شما را و آنچه شما مىكنيد آفريده است » « 4 » و آيهء :
« وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى ،
تو سنگريزه نينداختى وقتى مىانداختى ، بلكه خدا انداخت » ، « 5 » كه سنگريزه انداختن را هم به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله
هامش
( 1 ) . سورهء زمر ، آيهء 62 .
( 2 ) . سورهء شورى ، آيهء 4 .
( 3 ) . سورهء انعام ، آيهء 102 ؛ سورهء اعراف ، آيهء 54 .
( 4 ) . سورهء صافات ، آيهء 96 .
( 5 ) . سورهء انفال ، آيهء 17 .