لغوى كلمه است ، و آن عبارت است از بازگشت . و معناى آيه اين است كه : اگر با ايمان آوردن ، از شرك به سوى توحيد برگشتند ، و با عمل خود شاهد و دليلى هم بر بازگشت خود اقامه نمودند به اين معنا كه نماز خوانده و زكات دادند ، و به تمامى احكام دين شما كه راجع است به خلق و خالق ملتزم شدند در اين صورت رهايشان كنيد . ضمنا آيهء بعدى حكم عمومى را تخصيص مىزند . « 1 »
س 1272 - علّت اينكه مشركين به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله گفتند : « قرآنى ديگر بياور يا اين قرآن را تبديل كن » « 2 » مراد آنان از اين درخواست چه بوده و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله چه جوابى به آنان دادند ؟
ج - چون آيات قرآن مشتمل بر دعوتى است كه مخالف با شهوات آنان است ، پس اگر در پاسخ تلاوتكنندهء قرآن ( رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ) بگويند :
« ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا
، قرآنى غير اين بياور » مىفهميم كه قرآنى مىخواهند كه مشتمل نباشد بر آنچه كه اين قرآن مشتمل بر آن است ، اين گفتارشان دلالت دارد بر اينكه قرآنى مىخواهند كه از شرك ورزيدن نهى نكند ، و به ترك فحشا و منكرات دعوت ننمايد ، و اگر به دنبال آن درخواست گفتند :
« أَوْ بَدِّلْهُ »
معنايش اين است كه حداقل آن آياتى كه موافق آراء و عقايد ما نيست عوض كن تا براى
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 9 ، ص 203 - 206 . [ با تصرف ]
( 2 ) . سورهء يونس ، آيهء 15 .