ج - گناه داراى مراتب مختلفى است كه يكى پس از ديگرى و در طول هم قرار دارند ، چنان كه مغفرت نيز داراى مراتبى است كه هرمرتبه از آن متعلق به گناه آن مرتبه مىشود .
معنايى كه عرف از گناه و مغفرت مىفهمد گناهان و مغفرتهاى ديگرى هم هست كه بالغ بر چهار مرتبه مىشود :
اوّل : گناه معمولى و عرفى كه اگر بخواهيم عمومى تعريفش كنيم عبارت مىشود از مخالفت پارهاى از مواد قوانين عملى چه دينى و چه غيردينى ، و مغفرت متعلق به اين مرتبه از گناه هم اوّلين مرتبه مغفرت است .
دوّم : عبارتست از گناه متعلق به احكام عقلى و فطرى و مغفرت متعلق به آن هم دومين مرتبه مغفرت است .
سوّم : گناه متعلق به احكام ادبى است نسبت به كسانى كه افق زندگيشان ظرف آداب است ، و اين مرتبه هم خود مغفرتى دارد .
اين دو قسم از گناه و مغفرت را فهم عرف گناه و مغفرت نمىشمارد ، و ليكن به نظر دقيق و علمى مجاز نيست . براى اينكه همهء آثار گناه و مغفرت را دارد .
چهارم : گناهى است كه تنها ذوق عشق ، آن را و مغفرت مربوط به آن را درك مىكند ، البته در طرف بغض و نفرت نيز گناه و مغفرتى مشابه آن تصور مىشود .
اين نوع از گناه و مغفرت را فهم عرفى حتى به معنى مجازى هم گناه
با علامه در الميزان ( فارسى ) — صفحة 459
مساهمون: مراد على شمس
ص٤٥٩