اينكه نازل شدن عذاب استيصال و ريشهكنكننده بر قوم كفّار ، مسبوق به اغواء بوده ، يعنى قبل از آنكه عذاب غرق شدن بر آنان نازل شود ، اوّل خداى تعالى اغوايشان كرد ، و اين مطلب كه در آيهء مورد بحث بهطور اشاره آمده در آيهء زير بدان تصريح شده و فرموده :
« وَ إِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفِيها فَفَسَقُوا فِيها فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْناها تَدْمِيراً ،
و چون اراده كنيم اهل قريهاى را هلاك كنيم نخست به عيّاشان قريه دستور مىدهيم در آن قريه فسق كنند ، تا به جايى كه كلمهء عذاب حتمى شود ، آن وقت قريه را به نحوى ناگفتنى زيرورو مىكنيم » « 1 » و نيز شبيه اين معنا را در آيه 25 فصلت فرموده است .
بنابراين معناى حاصل از دو آيهء 33 و 34 سورهء هود يعنى از جملهء
« إِنَّما يَأْتِيكُمْ بِهِ اللَّهُ إِنْ شاءَ وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ »
و
« وَ لا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِي إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَكُمْ إِنْ كانَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يُغْوِيَكُمْ »
[ در خصوص « اغواء » ] چنين مىشود : زمام تدبير امور بندگان به دست ربّ آنان است كه ربّ همهء عالميان است ، ربّى كه همه امور به او راجع است ، و ربّ شما همان اللّه تعالى است ، اگر او بخواهد آن عذاب را بر سرتان بياورد مىآورد و شما را منقرض مىكند ، و اگر او بخواهد شما را اغواء كند و سپس عذاب نمايد در خيرخواهى من هيچ سودى براى
هامش
( 1 ) . سورهء اسرى ، آيهء 16 .