كوفى ترتيب مصحف ابى را نقل كرده كه به هيچوجه شباهتى با قرآنهاى موجود ندارد .
و همچنين وى به سند خود از جرير بن عبد الحميد ترتيب مصحف عبد اللّه بن مسعود را نقل كرده كه با قرآنهاى موجود مغايرت دارد . عبد اللّه بن مسعود اوّل از سورههاى طولانى شروع كرده و پس از آن سورههاى صدى و آنگاه مثانى و آنگاه مفصلات را آورده ، « 1 » و حال آنكه قرآنهاى موجود اينطور نيست . « 2 »
در مقابل اين قول كه ما اختيار كرديم قول بسيارى از مفسرين « 3 » است كه گفتهاند ترتيب سورههاى قرآن توقيفى و به دستور رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بوده ، و آن جناب به اشارهء جبرئيل و به امر خداى تعالى دستور داده تا سورههاى قرآنى را به اين ترتيب بنويسند . حتى بعضى « 4 » از ايشان آنقدر افراط كرده كه در ثبوت اين مطلب ادعاى تواتر نمودهاند . ما نمىدانيم اين اخبار متواتر كجاست كه به
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . قرآنهاى موجود در بين مسلمين در اين عصر ترتيب فصولش همانطور است كه قرآن عبد اللّه بن مسعود بود ؛ يعنى در اين قرآنها نيز اوّل سورههاى طولانى و سپس سورههاى صد آيه و آنگاه مثانى ، و در آخر مفصلات قرار گرفته ليكن باز با قرآن ابن مسعود از نظر تقدم و تأخر سورههاى هرفصلى مغايرت دارد . ( مترجم )
( 3 ) . الاتقان ؛ ج 1 ، ص 62 ؛ روح المعانى ؛ ج 1 ، ص 26 ؛ مجمع البيان ؛ ج 1 ، ص 15 .
( 4 ) . الاتقان ، ج 1 ، ص 62 .