س 1081 - چگونه مىتوان از آيهء شريفهء
« إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ »
« 1 » استفاده نموده و استدلال كرد كه قرآن كريم « يكباره » بر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نازل شده است ؟ و آنگاه نزول تدريجى چگونه توجيهپذير است ؟
ج - ضمير در
« أَنْزَلْناهُ »
به قرآن برمىگردد ، و ظاهرش اين است كه : مىخواهد بفرمايد همه قرآن را در شب قدر نازل كرده ، نه بعضى از آيات را ، مؤيدش هم اين است كه تعبير به انزال كرده ، كه ظاهر در اعتبار يكپارچگى است ، نه تنزيل كه ظاهر در نازلكردن تدريجى است .
و در معناى آيه مورد بحث آيهء زير است كه مىفرمايد :
« وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ ،
سوگند به كتاب مبين ، ما آن را در شبى مبارك نازل كرديم » « 2 » كه صريحا فرموده همه كتاب را در آن شب نازل كرده ؛ چون ظاهرش اين است كه نخست سوگند به همهء كتاب خورده ، بعد فرموده اين كتاب را كه به حرمتش سوگند خورديم ، در يك شب و يكپارچه نازل كرديم .
پس مدلول آيات مىشود كه قرآن كريم دو جور نازل شده ، يكى يكپارچه در يك شب معين ، و يكى هم به تدريج در طول بيست و سه سال نبوت كه آيهء شريفهء
« وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا ،
ما قرآنى بر تو نازل كرديم كه به صورت آيات جدا از هم مىباشد ، تا آن را تدريجا و با آرامش بر مردم بخوانى . و به
هامش
( 1 ) . سورهء قدر ، آيهء 1 .
( 2 ) . سورهء دخان ، آيهء 3 .