اصطلاحى است از قرآن كريم . « 1 »
س 1068 - آيا قرآن كريم از نظر معنا و مفهوم براى اصناف مختلف مراتبى دارد ؟
اگر مراتبى براى معناى قرآن متصور است چگونگى آن را توضيح دهيد ؟
ج - قرآن از نظر معنا مراتب مختلفى دارد ، مراتبى طولى كه مترتب و وابسته بر يكديگر است ، و همهء آن معانى در عرض واحد قرار ندارند تا كسى بگويد اين مستلزم آن است كه يك لفظ در بيشتر از يك معنا استعمال شده باشد ، و استعمال لفظ در بيشتر از يك معنا صحيح نيست ، و يا كسى ديگر بگويد اين نظير عموم ، مجاز مىشود ، و يا از باب لوازم متعدد براى ملزوم واحد است ، نه ، بلكه همهء آن معانى ، معانى مطابقى است ، كه لفظ آيات بهطور دلالت مطابقى بر آن دلالت دارد ، چيزىكه هست هرمعنايى مخصوص به افق و مرتبهاى از فهم و درك است .
توضيح اينكه : خداى تبارك و تعالى فرموده :
« اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ »
« 2 » و در اين آيه خبر داده است از اينكه تقوا كه عبارت است از : « خويشتندارى از هرعمل زشتى كه خدا از آن نهى كرده ، و انجام هرعمل نيكى كه خدا بدان امر نمود » ،
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 2 ، ص 18 و 25 [ با اندكى تصرف ]
( 2 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 102 .