تعبير ديگر گوياى گسترش علم اللّه است ، و متأسفانه بعضى از نويسندگان بدون توجه به محتواى اين آيات آن را در مسألهء رازدارى آوردهاند .
اما در آيات قرآن تعبيرات ديگرى ديده مىشود كه ( نه به دلالت صريح مطابقى و تضمنى بلكه به دلالت التزامى ) از فضيلت رازدارى و زشتى افشاء سرّ خبر مىدهد ، از جمله :
1 - در آيهء 16 سورهء توبه مىخوانيم : « امْ حَسِبْتُمْ انْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لَا الْمُؤمِنينَ وَليْجَةً وَاللَّهُ خَبِيرُ بِما تَعْمَلُونَ ؛ آيا گمان كرديد كه ( به حال خود ) رها مىشويد ، در حالى كه هنوز آنها كه از شما جهاد كردند ، و غير از خدا و رسولش را محرم اسرار خويش انتخاب ننمودند ( از ديگران ) مشخص نشدهاند ( بايد آزمون شويد و صفوف از هم جدا شود ) و خداوند به آنچه عمل مىكنيد آگاه است » .
اين آيه مىگويد مسلمانان اسرار خود را به كسانى بگويند كه مطمئن به حفظ آن باشند نه به افراد نامطمئنى كه افشاء سرّ مىكنند . مفهوم اين سخن آن است كه رازدارى فضيلت است ، و افشاء سرّ از رذائل محسوب مىشود .
2 - در آيهء 118 آل عمران نيز مىخوانيم : « يا ايُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِن دُونِكُمْ لايَأْلُونَكُمْ خَبالًا ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد محرم اسرارى از غير خودتان انتخاب نكنيد ، آنها از هرگونه شرّ و فسادى دربارهء شما كوتاهى نمىكنند » .
بطانه تقريباً مفهومى همانند وليجه دارد ، و هر دو به معنى محرم اسرار است . و اين كه خداوند همهء مؤمنان را مخاطب ساخته و مىگويد غير مسلمانان ( مخلص و مؤمن ) را محرم سرّ خود ندانيد ، در واقع اشارهاى به لزوم حفظ اسرار و نكوهش از افشاء سرّ دارد ، منتها اين آيه و آيهء قبل ناظر به اسرار شخصى نيست بلكه نظر به اسرار جامعه اسلامى دارد كه افشاى آن ضربهاى به مسلمين وارد مىكند .
گاه تصور مىشود كه آيهء 83 سورهء نساء ( وَ اذا جائَهُمْ امُرٌ مِنَ الْامْنِ اوِ الخَوفِ اذا عَوابِهِ ) در اين آيه خداوند از منافقان ، يا بعضى از افراد ضعيف الايمان نكوهش مىكند كه آنها هنگامى كه سخنى دربارهء پيروزى يا شكست گروهى از مسلمين به آنها مىرسد زود آن را پخش مىكنند .
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 360
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦٠