( فَاتَقُوا اللَّهَ وَ اصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَ اطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ انْ كُنْتُمْ مُؤمِنينَ ) .
در شأن نزول اين آيه آمده است كه بعد از پايان جنگ بدر ميان دو نفر از انصار بر سر غنائم جنگى مشاجرهء لفظى در گرفت آيه فوق نازل شد و تصريح كرد كه اختيار غنائم جنگى با پيامبر است و بايد در ميان افرادى كه اختلاف دارند اصلاح كنيد .
* * * در ششمين آيه مىفرمايد : خداوند را معرض سوگندهاى خود قرار ندهيد ، براى نيكى كردن و تقوا پيشه نمودن ، و اصلاح در ميان مردم كردن ، و خداوند شنوا و دانا است ( وَلا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِايْمانِكُمْ انْ تَبَرُّوا وَ تَتَّقُوا وَ تُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَاللَّهُ سَميعٌ عَليمٌ ) .
در تفسير اين آيه دو نظر وجود دارد نخست اين كه ناظر به كسانى است كه گاهى نسبت به كسى عصبانى مىشدند و مىگفتند ما دربارهء او كار خير نخواهيم كرد ، و براى اصلاحشان ، هيچ اقدامى نمىكنيم ، آيهء شريفه نازل شد و گفت : اين سوگندها باطل و بيهوده است ، هيچ چيزى نمىتواند مانع كار خير و اصلاح مردم شود . ( شأن نزولى كه براى آيه ذكر شده نيز اين نظر را تأييد مىكند چرا كه نقل شده است ميان داماد و دختر يكى از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله به نام « عبد اللَّه بن رواحه » اختلافى روى داد و او سوگند ياد كرد كه براى اصلاح كارشان اقدامى نكند ، آيه نازل شد و اين گونه سوگندها را بى اساس معرفى كرد ) . « 1 »
تفسير ديگر اين است كه براى انجام كار خير و تقوا و اصلاح در ميان مردم سوگند ياد نكنيد ، چرا كه رجحان انجام اين كارها به قدرى روشن است كه نياز به سوگند ندارد .
در هر صورت اهميت اصلاح در ميان مردم از آيه به خوبى روشن مىشود به خصوص اين كه آن را در كنار كارهاى خير و تقوا و پرهيزكارى قرار داده است .
هامش
( 1 ) . مطابق اين تفسير در جملهء انْ تَبَرُّوا كلمهء « لا » در تقدير است و در اصل الَّا تَبَّروُا . . . بوده است ، و واژهء « عُرْضَه » در اينجا به معنى مانع است ، ولى در تفسير بعد به معنى معرضيت است .