اولئِكَ مَلْعُونُونَ عَلى لِسانِ نَبِيِّهِ ؛ خداوند لعنت كند كسانى كه در دين او مجادله و ستيزهجويى مىكنند ، آنها بر زبان پيامبر صلى الله عليه و آله مورد لعن قرار گرفتهاند » . « 1 »
4 - در حديث ديگرى از همان امام بزرگوار آمده است كه : « الْجَدَلُ فِى الدِّينِ يُفْسِدُ الْيَقِينَ ؛ جدال در دين ، سبب فساد ايمان و يقين مىشود » . « 2 »
5 - در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم : « ايَّاكُمْ وَ الْخُصُومَةَ فِى الدِّينِ فَانَّها تُشْغِلُ الْقَلْبَ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ تُورِثُ النِّفاقَ ، وَ تَكْسِبُ الضَّغائِنَ ، وَتَسْتَجِيرُ الْكِذْبَ ؛ از خصومت در دين ( و جدال و پرخاشگرى ) بپرهيزيد ، چرا كه فكر انسان را از ذكر خدا به خود مشغول مىدارد و سبب اختلاف و نفاق و كينه و عداوت مىگردد و سبب پناه بردن به دروغ مىشود » . « 3 »
تعبير به خصومت در دين هر چند غير از عنوان جدال است ، ولى در اين گونه موارد به همان معنى مىباشد .
6 - شبيه همين معنى از امام على بن موسى الرضا عليه السلام نقل شده است فرمود :
ايَّاكَوَ الْخُصُومَةَ فَانَّها تُورِثُ الشَّكَّ وَ تَحْبِطُ الْعَمَلَ وَ تُرْدِى بِصاحِبِها ، وَ عَسى انْ يَتَكَلّمَ بِشَىءٍ فَلا يُغْفَرُ لَهُ ؛ از خصومت و جدال كه سبب شك و ترديد مىشود ، اعمال انسان را حبط و نابود مىكند و صاحبش را به هلاكت مىكشاند و اى بسا سخنى بگويد كه هرگز بخشوده نشود » . « 4 »
7 - از نصايحى كه لقمان حكيم به فرزندش كرد نيز توصيه به ترك جدال بود گفت :
يا بُنَىَّ لا تُجادِلِ الْعُلَماءَ فَيَمْقُتُوكَ ؛ فرزندم ! با دانشمندان ستيزه جويى مكن كه تو را دشمن مىدارند » ( و از علومشان محروم مىمانى ) . « 5 »
8 - در حديث ديگرى از امام امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم : « مَنْ طَلَبَ الدِّينَ بِالْجَدَلَ تَزَنْدَقَ ؛ هر كس دين را با جدال و ستيزه جويى طلب كند كار او به كفر مىكشد » . « 6 »
9 - امام على بن موسى الرضا عليه السلام به يكى از ياران خود فرمود : « ابلغْ عَنِّى اوْلِيائِىَ
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 2 ، صفحه 129 ، حديث 13 .
( 2 ) . غرر الحكم ، حديث 1177 .
( 3 ) . بحار الانوار ، جلد 2 ، صفحه 128 ، حديث 6 .
( 4 ) . همان ، صفحه 134 ، حديث 30 .
( 5 ) . مجموعهء ورّام ، جلد 1 ، صفحه 117 ، ( باب ما جاء فى المراء و المزاح ) .
( 6 ) . المحجة البيضاء ، جلد 1 ، صفحه 107 .