كه مىفرمايد : « الصِّدْقُ نُورٌ غَيرَ مُتَشَعْشِعٍ الَّا فِى عالَمِهِ كَالشَّمْسِ يَسْتَضِىءُ بِها كُلُّ شَىءٍ يَغْشاهُ مِنْ غَيرِ نُقْصانٍ يَقَعُ عَلى مَعْناها ؛ صدق و راست گويى نورى است كه جهان اطراف خود را روشن مىكند همچون آفتاب كه چيزى كه در معرض تابش آن قرار بگيرد روشن مىشود بىآنكه نقصانى در آن وارد گردد » .
و در ذيل اين حديث از همان بزرگوار مىخوانيم : « الصِّدْقُ سَيْفُ اللَّهِ فِى ارْضِهِ وَ سَمائِهِ ايْنَما هَوى بِهِ يُقَدُّ ؛ صدق شمشير خدا در زمين و آسمان است ، هر كجا آن را فرود آورد ، كارگر مىشود » . « 1 »
7 - در اهميت صدق همين بس كه در حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام آمده است :
« الصِّدْقُ رَأْسُ الدِّين ؛ صدق و راستگويى اساس دين است » . و در حديث ديگرى مىفرمايد : « الصِّدْقُ صَلاحُ كُلِّ شَىءٍ ؛ راستى سبب اصلاح هر چيزى است » .
و در حديث مشابه ديگرى مىفرمايد : « الصِّدْقُ اقْوى دَعائِمِ الْايمانِ ؛ صدق قوىترين ستونهاى ايمان است » . و در تعبير ديگرى مىفرمايد : « الصِّدْقُ جَمالُ الْانْسانِ وَ دَعامَةُ الْأِيْمانِ ؛ صدق جمال انسان و ستون ايمان است » . و بالأخره در تعبير مهم ديگرى مىافزايد : « الصِّدْقُ اشْرَفُ خَلائِقِ الْمُوْقِنِ ؛ صدق شريفترين اخلاق افراد صاحب يقين است » . « 2 »
8 - اين بحث را كه بسيار بحث دامنه دارى است با حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله كه در آن سخن از كليد بهشت و جهنم مىگويد پايان مىدهيم : « انَّ رَجُلًا جاءَ الَى النَّبِى فَقالَ يا رَسُولَ اللَّهِ ما عَمَلُ الْجَنَّةِ ؟ قالَ الصِّدْقُ اذا صَدَقَ الْعَبْدُ بَرَّ ، وَ اذا بَرَّ آمَنَ ، وَ اذا آمَنَ دَخَلَ الْجَنَّةَ قالَ : يا رَسُولَ اللّه وَ ما عَمَلُ النَّارِ ؟ قالَ الْكِذْبُ ، اذا كَذِبَ الْعَبْدُ فَجَرَ وَ اذا فَجَرَ كَفَرَ ، وَ اذا كَفَرَ دَخَلَ النَّارَ ؛ كسى از رسول خدا صلى الله عليه و آله پرسيد : عملى كه انسان را بهشتى مىكند چيست ؟ فرمود : راست گويى ، زيرا هنگامى كه انسان راست بگويد نيكوكارى مىكند و هنگامى كه نيكوكارى كند ايمان آورد و هنگامى كه ايمان بياورد داخل بهشت مىشود ، عرض كرد اى رسول خدا ! عملى كه انسان را دوزخى كند چيست ؟ فرمود : دروغ است ، هنگامى كه
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 68 ، صفحه 10 ، حديث 18 .
( 2 ) . شرح غرر ، جلد 7 ، صفحه 200 .