ديگران را حمل بر صحّت كند و به فرض كه عالم يا جاهل و رئيس يا بزرگى انحرافى پيدا كرده ، او را بهانهء انحراف خويش قرار ندهد كه اين يك بهانهء شيطانى است بلكه نظر به خيل عظيم پاكان و نيكان و مقرّبان درگاه حق بيفكند .
* * * در مباحث مربوط به غيبت چند موضوع باقى مانده است كه آنها نيز در خور اهميت است :
1 - استماع غيبت :
همان گونه كه غيبت كردن از گناهان بزرگ است ، شركت در مجلس غيبت و گوش دادن به سخنان غيبت كننده نيز از گناهان بزرك محسوب مىشود ، چرا كه تمام مفاسد غيبت مربوط به همكارى دو طرف است ، غيبت كننده و مستمع غيبت ، اگر كسى حاضر نشود به غيبت گوش كند ، علاوه بر اين كه گامى در طريق نهى از منكر برداشته شده ماهيت غيبت تحقق نمىيابد ، نه عيوب كسى فاش مىشود نه آبروى انسانى مىريزد ، نه هتك حرمت مىشود ، و نه مفاسد ديگر اجتماعى به بار مىآيد .
به همين دليل در روايات اسلامى مستمع غيبت همكار غيبت كننده يا به تعبير روايت يكى از دو غيبت كننده محسوب شده است . چنان كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « الْمُسْتَمِعُ احَدُ الْمُغْتابِيْنَ » « 1 » و از على عليه السلام نقل شده است كه فرمود : « السَّامِعُ لِلْغَيْبَةِ احَدُ الْمُغْتابِينَ » . « 2 »
در حديث ديگرى از امام امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم كه هنگامى كه مشاهده كرد كسى نزد فرزندش امام حسن عليه السلام غيبت مىكند فرمود : « يا بُنَىَّ نَزِّهْ سَمْعَكَ عَنْ مِثْلِ هذا فَانَّهُ نَظَرَ الى اخْبَثِ ما فى وِعائِهِ فَافْرَغَهُ فى وِعائِكَ ؛ فرزندم ! گوش خود را از اين گونه
هامش
( 1 ) . جامع السّعادات ، جلد 2 ، صفحه 297 ؛ بحار الانوار ، جلد 72 ، صفحه 226 .
( 2 ) . همان مدرك .