خود مىبندد ، چنان كه در مثال بسيار جالبى در كلمات امام باقر عليه السلام آمده است : « مَثَلُ الْحَرِيصِ عَلَى الدُّنْيَا مَثَلُ دُودَةِ الْقَزِّ ، كُلَّمَا ازْدَادَتْ مِنَ الْقَزِّ عَلَى نَفْسِهَا لَفّاً كَانَ ابْعَدَ لَهَا مِنَ الْخُرُوجِ ! حَتَّى تَمُوتَ غَمّاً ! ؛ آدم حريص نسبت به دنيا مانند كرم ابريشم است كه هر چه بيشتر بر اطراف خود مىتند ( و پيله را ضخيمتر مىكند ) سختتر مىتواند از آن خارج شود و سرانجام در درون پيلهء خود مىميرد ! » « 1 »
9 - حرص و آز شخصيّت انسان را در هم مىشكند و ارزش او را در انظار مردم پايين مىآورد ، على عليه السلام مىفرمايد : « الْحِرْصُ يَنْقُصُ قَدْرَ الرَّجُلِ ، فَلَايَزِيدُ فِى رِزْقِهِ ! ؛ حرص قدر آدمى را پايين مىآورد ، بى آنكه چيزى بر رزق او بيفزايد ! » « 2 »
10 - حرص از امورى است كه سرچشمهء گناهان زشت ديگرى مىشود و از آن جمله عدم مراعات حلال و حرام و ترك احترام به حقوق مردم و آلوده شدن به انواع ظلم و ستمهاست ، به همين دليل امير مؤمنان على عليه السلام از جمله دستورهاى مهمّى كه در فرمان معروف خود به مالك اشتر داد اين بود : « لَاتُدْخِلَنَّ فِى مَشْوَرَتِكَ حَرِيصاً يُزَيِّنُ لَكَ الشَّرَهَ بِالْجَوْرِ ! ؛ هرگز آدم حريص را به عنوان مشاور خود انتخاب مكن چرا كه او تمايل به ستمگرى را در نظر تو زينت مىدهد ! » « 3 »
* * * بدين ترتيب ، حرص پيامدهاى بسيار خطرناك و زيانبارى دارد ، انسان را از خدا دور مىكند ، شخصيّت او را در نظرها در هم مىشكند ، آرامش را از او مىگيرد ، او به خاطر حرص ، به گناهان بزرگ ديگرى آلوده مىشود ، روز به روز از سعادت دور تر مىگردد و همچون بندهاى اسير و ذليل و گرفتار مىشود و در يك كلمه دين و دنياى او تباه مىگردد .
* * *
هامش
( 1 ) غرر الحكم ، حديث 1550 ؛ تصنيف الغرر ، صفحهء 294 .
( 2 ) غرر الحكم ، حديث 6628 .
( 3 ) نهج البلاغه ، نامهء 53 .