« صبر » از مهمترين اركان ايمان است ، امير مؤمنان على عليه السلام موقعيت صبر را در برابر ايمان ، همانند موقعيت سر نسبت به بدن مىدانند در قرآن مجيد نيز كمتر موضوعى را مانند صبر مورد تأكيد قرار داده است . در حدود هفتاد آيه ، از صبر سخن به ميان آمده كه بيش از ده مورد آن به شخص پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله اختصاص دارد .
قرآن براى صابران ، اجر فراوانى قائل شده ؛ « انَّما يُوَفّى الصَّابِرُونَ اجْرَهم بِغَيْرِ حِسَابٍ » « 1 » و كليد ورود به بهشت ، را صبر و استقامت شمرده شده است ، آنجا كه مىگويد : « فرشتگان بر در بهشت به استقبال مىآيند و به آنها مىگويند : « سَلَامٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارُ ؛ سلام بر شما به خاطر صبر و استقامتتان ، چه نيكو است سر انجام آن سراى جاويدان » . « 2 »
در حديث معروف نبوى كه در بحثهاى آينده به آن اشاره خواهد شد ؛ صبر نيمى از ايمان شمرده شده است .
با اين اشاره به سراغ آيات قرآن مىرويم و تعبيرها و تأكيدهاى قرآن را در مسئله صبر ، مورد توجه قرار مىدهيم .
آيات صبر
1 - . . . . . انَّا وَجَدْنَاهُ صَابِراً نِعْمَ الْعَبْدُ انَّهُ اوَّابٌ ( سورهء ص ، آيهء 44 )
2 - وَ جآءُوا عَلَى قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ قَالَ بَل سَوَّلَتْ لَكُمْ انْفُسُكُمْ امْراً فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللّه الْمُسْتَعانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ ( سورهء يوسف ، آيهء 18 )
3 - وَ اسْمَاعِيلَ وَ ادْريسَ وَ ذَاالكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ ( سورهء انبياء ، آيهء 85 )
4 - قَالَ انَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْراً ( سورهء كهف ، آيهء 67 )
5 - . . . قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُلَقُوا اللّهِ كَم مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَت فِئَةً كَثِيرَةَ بِأِذْنِ اللّهِ وَ اللّهُ مَعَ الصَّابِرينَ ( سورهء بقره ، آيهء 249 )
6 - فَاصْبِر كَمَا صَبَرَ اولُوا العَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَ لا تَسْتَعْجِلْ لَهُمْ كَانَّهُمْ يَومَ يَرَوْنَ مَا
هامش
( 1 ) - زمر ، 10 .
( 2 ) - رعد ، 24 .