فَيَضِيقُ قَلبُكَ وَ صَدرُكَ وَ يَخشاكَ ( يغشاك ) القُنوط ؛ براى چيدن هيچ ميوهاى قبل از رسيدن آن ، عجله مكن ، تنها در موقع ( مناسبش ) به آن خواهى رسيد ( و بهره خواهى گرفت ) و بدان ، كسى كه امور تو را تدبير مىكند ، نسبت به وقتى كه به صلاح حال توست ، آگاهتر است ، بنابراين به انتخاب او در همهء كارهايت اعتماد كن ، تا حال تو اصلاح شود و هرگز براى نيازهاى خود قبل از رسيدن وقتش « عجله » نكن كه سبب تنگدلى و چيره شدن نوميدى بر تو مىشود » . « 1 »
3 - ندامت و پشيمانى
سوّمين پيامد شوم « عجله » ندامت و پشيمانى است كه در احاديث گذشته به آن اشاره شد . چه بسيارند كسانى كه براى انجام كارها ، قبل از فراهم شدن زمينهها عجله كردهاند و نيروهايشان به هدر رفته و هرگز به مقصد و مقصود خود نايل نشدهاند ؛ در حالى كه اگر كمى خويشتن دارى مىكردند ، هرگز به چنان سرنوشتى مبتلا نمىشدند و چه بسيار كسانى كه به خاطر دستپاچگى به سراغ چيزى رفتهاند كه دشمن جان آنها بوده و آرزو مىكنند كه اى كاش ! به سراغ آن نمىرفتند .
امير مؤمنان على عليه السلام مىفرمايند : « فَكَمْ مِن مُستَعجِلٍ بِما ان ادرَكَهُ وَدَّ انَّهُ لَم يُدرِكْهُ ؛ چه بسيارند افرادى كه براى چيزى عجله مىكنند كه اگر به آن دست يابند ( فوراً پشيمان مىشوند و ) دوست دارند هرگز به آن نرسيده بودند » . « 2 »
4 - هجوم اندوه و غصه
چهارمين پيامد منفى « عجله » در كارها ، هجوم امواج اندوه و غصّه ، سوى انسان است ؛ زيرا ناكامىها و شكستهاى حاصل از عجله و دستپاچگى در بسيارى از اوقات ، بسيار گران تمام مىشود و انسان را با اندوه فراوان روبرو مىكند .
حضرت امير مؤمنان على عليه السلام در يكى از كلمات قصارش در « غرر الحكم » مىفرمايند :
هامش
( 1 ) - بحار الانوار ، جلد 75 ، صفحهء 379 .
( 2 ) - نهج البلاغه ، خطبهء 150 .