19
عجله و شتاب
صبر و بردبارى
اشاره
براى هر كار مقدماتى است كه اگر فرهم نگردد ، اقدام به آن كار بىنتيجه خواهد ماند و اگر فراهم گردد و اقدام نشود و فرصتها از دست برود ؛ باز هم بىنتيجه خواهد ماند . افراد هوشيار و مدير و مدبّر كسانى هستند كه با صبر و حوصله در انتظار فراهم شدن مقدّمات مىباشند كه بعد از فراهم شدن ، بدون درنگ اقدام به انجام كار مىكنند و تا رسيدن به مقصود از پاى نمىنشينند .
به همين دليل « عجله و شتاب » به معنى اقدام كردن به كارها ، قبل از اين كه زمينهها و مقدمات لازم آن كار فراهم شود ، از صفات رذيله شمرده شده و « صبر » و بردبارى كه نقطهء مقابل آن است از فضايل اخلاقى بشمار مىآيد . ( البتّه « صبر » شاخههاى ديگرى نيز دارد كه به موقع به آن اشاره خواهد شد . )
خسارات عظيمى كه از ناحيهء شتابزدگى بى مورد ، دامن افراد يا اجتماع را مىگيرد ، بيش از آن است كه به حساب آيد . قرآن مجيد به عنوان يك برنامهء جامع زندگى ، همهء انسانها را به « صبر » و بردبارى و پرهيز از « عجله و شتاب » دعوت مىكند و با اشاره به