كه انسان را از عمل باز مىدارد و ياد خدا را به فراموشى مىسپرد و او را از فكر نزديك شدن اجل ، غافل مىكند تا آنجا كه گويى گرفتار حبّ دنيا ، مست شراب است » . « 1 »
د - عافيت و سلامت جسمانى
عافيت و سلامت گرچه از نعمتهاى بزرگ خداست ؛ ولى به خصوص يكى از عوامل غفلت است ، به همين دليل يكى از الطاف خفيّهء الهى آن است كه گهگاه عافيت و سلامت را از انسان مىگيرد و او را به درد و رنج مبتلا مىسازد تا پردههاى « غفلت » از برابر چشمهاى او كنار رود و واقعيتها را با چشم دل ببيند و آمادگى براى عكس العمل مناسب در برابر آنها پيدا كند .
به همين جهت در يكى از بيانات رسول خدا صلى الله عليه و آله در حديثى در فوايد و بركات بيمارى آمده است كه خطاب به سلمان فارسى به هنگام عيادتش فرمودند : « در موقع بيمارى نعمتهايى نصيبت مىشود ، از جمله : انتَ مِنَ اللّهِ بِذِكْرٍ وَ دُعَاؤُكَ فِيهِ مُسْتَجَابٌ ؛ تو به ياد خدا مىافتى و ( پردههاى غفلت كنار مىرود و به همين جهت ) دعاى تو به اجابت مىرسد » . « 2 »
ه - آرزوهاى دراز
يكى ديگر از عوامل « غفلت » آرزوهاى دراز و دست نيافتنى است ؛ زيرا تمام فكر انسان را مشغول ساخته و از ساير امور غافل مىسازد . امير مؤمنان على عليه السلام در خطبه معروف به ديباج مىفرمايند : « وَ اعْلَمُوا عِبَادَاللّهِ انَّ الامَلَ يَذْهَبُ الْعَقْلَ وَ يُكَذِّبُ الْوَعْدَ وَ يَحِثُّ عَلَى الْغَفْلَةِ وَ يُورِثُ الْحَسْرَةَ ؛ بدانيد اى بندگان خدا ! آرزوهاى دراز ، عقل انسان را مىبرد و وعدهء قيامت را دروغ مىشمارد و انسان را بر غفلت ترغيب مىكند و سرانجام ، حسرت به بار مىآورد » . « 3 »
هامش
( 1 ) - تحف العقول ، كلمات امام سجاد عليه السلام « و من كلامه عليه السلام فى الزهد » ، صفحهء 311 ، طبع انتشارات علميه اسلاميه با ترجمه .
( 2 ) - بحار الانوار ، جلد 74 ، صفحهء 60 .
( 3 ) - بحار الانوار ، جلد 74 ، صفحهء 293 .