يادآورى اين موضوع نيز لازم است كه « غفلت » مفهوم وسيع و گستردهاى دارد ؛ يعنى ، شامل « غفلت » از خدا و « غفلت » از يوم المعاد و ناپايدارى دنيا و « غفلت » از شيطان و وسوسههاى او مىشود و در يك بيان كلى ، « غفلت » از تمام امورى كه به نوعى با سعادت انسان ارتباط دارد .
* * *
نكات مهمى دربارهء غفلت
گرچه اين صفت در سرنوشت انسان تأثير فوق العاده دارد و جزء صفات رذيله محسوب مىشود ؛ ولى چرا علماى اخلاق به سراغ آن نرفته و سخن دربارهء آن نگفتهاند و يا اگر گفتهاند ، بسيار مختصر و كوتاه بوده است . به هر حال در اين بحث ، مسايلى وجود دارد كه بايد هر كدام جداگانه مورد بررسى قرار گيرد :
1 - عوامل غفلت
الف - جهل و نادانى
« غفلت » و بى خبرى سرچشمههاى زيادى دارد كه نخستين عامل آن ، جهل و ناآگاهى است .
عدم شناخت مقام پروردگار ، بى توجّهى به مسئلهء قيامت ، ناآگاهى نسبت به بىاعتبارى مال و مقام و ثروت دنيا ، بىخبرى از وسوسههاى شيطان و شيطان صفتان ، از مهمترين عوامل غفلت است .
امام امير مؤمنان على عليه السلام در اين زمينه مىفرمايند : « انَّ مَنْ عَرَفَ الايَّامَ لَمْ يَغْفَل عَن الاسْتِعْدَادِ ؛ كسى كه وضع روزگار ( و بى اعتبارى دنيا ) را بداند از آمادگى براى سفر آخرت غافل نمىشود » « 1 » . آرى ! جهل به هريك از اين امور ، سبب افتادن در گرداب « غفلت » و گرفتار شدن در عواقب شوم آن است .
هامش
( 1 ) - ميزان الحكمه ، جلد 3 ، حديث 15189 ، ( باب الغفلة ) .