اين نكته در سخن پرمعنايى از امير مؤمنان على عليه السلام نقل شده است : « قَاوِمِ الشَّهْوَةَ بِالْقَمْعِ لَهَا تَظْفُرْ ؛ در برابر شهوت و اميال نفسانى ، به قصد قلع و قمع مقاومت كن تا پيروز شوى » . « 1 »
* * *
شكم پرستى و شهوت جنسى
بزرگان علم اخلاق همچون فيض كاشانى در « المحجة البيضاء » و محقق نراقى در « معراج السّعاده » و مرحوم شبّر در كتاب « الاخلاق » شكم پرستى و شهوت جنسى را به صورت مستقل ، مورد بحث قرار دادهاند . در واقع از روايات اسلامى و اشاراتى كه در آيات قرآن مجيد است ، پيروى نموده و براى اين دو بخش اهمّيّت ويژهاى قائل شدهاند .
مرحوم فيض كاشانى در كتاب « المحجة البيضاء » مىگويد : « بزرگترين عوامل هلاكت انسان ، شهوت شكم است ، همان بود كه آدم و حوّا را از بهشتى كه دار القرار بود به دنيا كه دار نياز و افتقار است فرستاد . . . ، در حقيقت شكم سرچمشهء شهوات و منشأ دردها و آفات است ؛ زيرا حتى شهوت جنسى نيز پيرو آن است و به دنبال اين دو ، شهوت در جمع آورى مال و مقام است كه وسيلهاى براى سفرههاى رنگينتر و زنان بيشتر محسوب مىشود و به دنبال آنها ، تنازع در دسترسى به مال و مقام و كشمكشها به وجود مىآيد و آفت ريا و خودنمايى و تفاخر و تكاثر و خود برتربينى از آن متولّد مىگردد ؛ سپس اين امور عاملى براى حسد ، كينه ، عداوت و دشمنى مىشود و دارندهء آن را به ارتكاب انواع ظلمها و منكرات و فحشا مىكشاند . . . ، حال كه چنين است ، لازم است به شرح آفات آن پرداخته شود و طرق مبارزه با آن روشن گردد » . « 2 »
از اين خطرناكتر آن است كه انسانهاى شكم پرست و شهوت پرست ، دين و ايمان خود را در راه آن از دست دادهاند . در ذيل آيهء : « وَ آمِنُوا بِمَا أَنْزَلْتُ مُصَدِّقاً لِمَا مَعَكُم وَ
هامش
( 1 ) - شرح فارسى غرر الحكم ، جلد 4 ، صفحهء 514 ، حديث 6803 .
( 2 ) - المحجة البيضاء ، جلد 5 ، صفحهء 145 .