از آن جدا مىشود .
بعضى ديگر از اين پشتوانهها گرچه چنين نبوده ولى قدرت نفوذ آن محدود و آميخته با كاستيها و نارسائيها و احياناً خطا و اشتباه هست .
تنها انگيزهء نيرومند و مؤثّر و خالى از خطا و اشتباه و هرگونه كاستى براى مسائل اخلاقى ، انگيزهء الهى است كه از منبع وحى سرچشمه مىگيرد .
در اينجا فضائل اخلاقى به عنوان ابزارى براى نيل به سودجويى و منفعت طلبى محسوب نمىشود ، و وسيلهاى براى رفاه اجتماعى نيست ( هر چند اخلاق بطور قطع هم مايهء آرامش و آبادانى و رفاه است و هم تأمين كنندهء منافع مادّى ) .
در اينجا اصالت با انگيزههاى معنوى است ؛ و به تعبير روشنتر ، ذات پاك خداوند كه كمال مطلق و مطلق كمال است ، و جامع جميع صفات جمال و جلال مىباشد ، محور اصلى شمرده مىشود ، و هر انسانى مىكوشد خود را به آن كمال مطلق نزديك كند ، و پرتوى از اسماء و صفات او را در درون جان خود زنده نمايد ؛ روز به روز به او نزديكتر و شبيهتر شود ( هر چند ذات پاكش از هرگونه شبيه و مانند واقعى منزّه است ) ؛ و در اين مسير كه به سوى بىنهايت مىرود ، هيچ حدّ و مرزى از كمال را به رسميّت نمىشناسد ؛ وجود او مملوّ از عشق به خدا يعنى كمال مطلق مىشود ، و انوار ذات و صفات او وجودش را روشن مىسازد ، بطورى كه هر لحظه فضيلت و كمال برتر و بالاترى را طالب است ؛ نه در قيد منافع مادّى است ، نه اخلاق را براى شخصيّت مىخواهد و نه تنها وجدان انگيزهء اوست ، بلكه انگيزهاى برتر و بالاتر از همهء اينها دارد .
او معلومات خود را گذشته از عقل و وجدان ، از وحى آسمانى مىگيرد و ارزشهاى راستين را از دروغين در پرتو آن جدا مىسازد ، و با ايمان و يقين كامل و خالى از هرگونه ترديد و تزلزل در اين راه گام برمىدارد .
در اين زمينه قرآن راهنماى خوبى است :
قرآن مجيد به روشنى اعمال اخلاقى را زائيدهء ايمان به خدا و روز قيامت مىشمرد و در بسيارى از آيات « عمل صالح » پشت سر ايمان و به عنوان ثمرهء درخت ايمان آمده است .
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 84
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٤