مسؤوليّت در پيشگاه اوست . ايمانى كه فراتر از مسائل مادّى است و با چيزى نمىتوان آن را مبادله كرد ، همه جا با انسان است و لحظهاى از او جدا نمىشود ، و همه چيز در برابر آن كوچك و كمرنگ است .
به همين دليل ، قوىترين چهرههاى اخلاق كه ايثار و فداكارى را در حدّ اعلى داشته است ، در زندگانى اولياء اللَّه مشاهده مىكنيم .
و نيز به همين دليل ، در جوامع مادّى كه همه چيز با معيار منافع شخصى سنجيده مىشود ، مسائل اخلاقى بسيار كمرنگ است ، و غالباً در مواردى رسميّت دارد كه در طريق همان منافع شخصى است ؛ حسن خلق ، ادب ، امانت ، درستكارى ، وفا و سخاوت ، همه تا آنجا ارزش دارد كه بتواند سود مادّى بيشترى را جلب كند و آنجا كه سود مادّى به خطر افتاد ، همهء اينها رنگ خود را مىبازند !
پدر و مادر كه در سنين بالا قدرت سوددهى ندارند بكلّى فراموش مىشوند ، و آنها را به مراكز نگهدارى سالمندان مىفرستند تا در انتظار مرگ روز شمارى كنند !
فرزندان به محض اين كه توانايى بر كارى پيدا كنند ، از خانه بيرون فرستاده مىشوند ، نه براى اين كه استقلال اقتصادى پيدا كنند ، بلكه براى اين كه هميشه فراموش شوند .
همسران نيز تا آنجا شريك زندگى و مورد علاقهاند كه سود و لذّت مادّى بيافرينند ؛ در غير اين صورت ، فراموش مىشوند ؛ و به همين دليل ، طلاق در اين كشورها بيداد مىكند !
در مكتبهاى مادّى كه براى اخلاق پشتوانهء الهى وجود ندارد ، استقبال از شهادت در مسير آرمانهاى و الا ، نوعى حركت انتحارى و بىمعنى است ! و سخاوتهايى كه سبب بخشش اكثر اموال انسان مىگردد ، نوعى جنون محسوب مىشود ! عفّت و پارسايى ، ضعف نفس ، و زهد و بىاعتنايى به زرق و برق عالم مادّه ، دليل بر ناآگاهى و سادهلوحى است .
قدرتهاى برخاسته از اين جوامع و سران اين كشورها ، بهترين نمونههايى هستند كه معيار اخلاق را در اين جوامع نشان مىدهند .
برخورد دو گانه و چند گانه با مسائل مربوط به « حقوق بشر » از سوى اين قدرتها ، بسيار وحشت انگيز است ، آنجا كه حقوق انسانها گوشهاى از منافع آنها را به خطر مىاندازد ،
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 87
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٧