لازم است ، هر روز كه انسان از خواب بيدار مىشود بايد به خودش توصيه كند كه بايد مراقب خطرات زبانش باشد زيرا اين عضو مىتواند تو را به اوج سعادت برساند و يا بر خاك ذلّت و شقاوت بنشاند ؛ اگر غافل شوى همچون حيوان درّندهء غافلگيرى ، تو را مىدرد .
اين معنى به طرز زيبائى در روايات اسلامى وارد شده است .
در حديثى از « سعيد بن جبير » از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده است كه فرمود :
« اذا اصْبَحَ ابْنُ آدَمَ اصْبَحَتِ الْاعْضاءُ كُلُّها تَسْتَكْفِى اللِّسانُ انّى تَقُولُ اتَّقِ اللَّهَ فِينا فَانَّكَ انْ اسْتَقِمْتَ اسْتَقَمْنا وَ انْ اعْوَجَجْتَ اعْوَجَجْنا ؛ هنگامى كه فرزندان آدم صبح مىكنند تمام اعضاى بدن به زبان هشدار مىدهند و مىگويند تقواى الهى را در مورد ما مراعات كن ، چرا كه اگر تو به راه راست به روى ما نيز به راه راست مىرويم و اگر تو به راه كج به روى ما نيز به راه كج مىرويم ! » « 1 »
در حديث ديگرى از امام علىّ ابن الحسين عليه السلام آمده است : « انَّ لِسانَ ابْنِ آدَمَ يُشْرِفُ عَلى جَميعِ جَوارِحِهِ كُلَّ صَباحٍ فَيَقُولُ كَيْفَ اصْبَحْتُمْ ؟ ! فَيْقَولُونَ بِخَيْرٍ انْ تَرَكْتَنا وَ يَقُولُونَ اللَّهَ اللَّهَ فينا ، وَ يُناشِدُونَهُ وِ يَقُولُونَ انَّما نُثابُ وَ نُعاقَبُ بِكَ ؛ زبان انسان هر روز صبح به تمام اعضاء بدن نظر مىافكند و مىگويد : صبح شما چگونه است ؟ مىگويند خوب است اگر تو ما را به حال خود واگذارى ! ( سپس اضافه مىكنند ) خدا را ، خدا را ، رعايت حال ما را بكن ، و به او قسم مىدهند و مىگويند ما به واسطهء تو مشمول ثواب يا عقاب واقع مىشويم ! » « 2 »
2 - سكوت
در بحثهاى گذشته گفتار مشروحى دربارهء اهمّيّت سكوت داشتيم و روايات زيادى در مورد اهمّيّت سكوت نقل شده و در آيات قرآن اشارات پر معنايى دربارهء سكوت ديديم ؛ اين به خاطر آن است كه هر قدر انسان كمتر سخن بگويد لغزشهاى او كمتر است ،
هامش
( 1 ) . محجّة البيضاء ، جلد 5 ، صفحهء 193 .
( 2 ) . كافى ، جلد 2 ، صفحهء 115 ، حديث 13 .