5 - از بعضى از احاديث استفاده مىشود كه پرگويى مايهء قساوت و سنگدلى است ، در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم : « كانَ الْمَسيحُ عليه السلام يَقُولُ لا تَكْثِر الْكَلامَ فى غَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ فَانَّ الَّذينَ يَكْثِرُونَ الْكَلامَ فى غَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ قاسِيَةٌ قُلُوبُهُم وَلكِنْ لا يَعْلَمُونَ ؛ حضرت مسيح عليه السلام مىفرمود ؛ جز به ذكر خدا سخن زياد مگوييد ، زيرا كسانى كه در غير ذكر خدا سخن بسيار مىگويند دلهايى پر قساوت دارند ولى نمىدانند ! » « 1 »
6 - در حديث ديگرى از امام علىّ بن موسى الرّضا عليه السلام مىخوانيم : سكوت نه تنها از اسباب علم و دانش است ، بلكه راهنما به سوى هر خير و نيكى است ؛ فرمود : « انَّ الصَّمْتَ بابٌ مِنْ ابْواابِ الْحِكْمَةِ ، انَّ الصَّمْتَ يَكْسِبُ الْمَحَبَّةَ انَّهُ دَليْلٌ عَلى كُلِّ خَيْرٍ ؛ سكوت درى از درهاى دانش است ، سكوت محبّت مىآورد ، و دليل و راهنماى همهء خيرات است . » « 2 »
اين كه مىفرمايد : سكوت محبّت مىآورد به خاطر اين است كه بسيارى از رنجشها و عداوتها از نيش زبان زدن و تعبيرات نامناسب دربارهء اشخاص حاصل مىشود ، و سكوت انسان را از آن نجات مىدهد . »
7 - سكوت سبب نجات از بسيارى از گناهان مىشود و در نتيجه كليد ورود در بهشت است . چنان كه در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم : كه مردى نزد آن حضرت آمد ( و طالب سعادت و نجات بود ) پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود : آيا تو را به چيزى راهنمايى كنم كه خدا به وسيلهء آن تو را وارد بهشت مىسازد ، عرض كرد آرى اى رسول خدا ! سپس دستور به انفاق و يارى مظلوم و كمك از طريق مشورت فرمود ، و بعد دستور به سكوت داد و فرمود : « فَاصْمُتْ لِسانَكَ الَّا مِنْ خَيْرٍ ؛ سكوت اختيار كن جز از نيكيها » و در پايان افزود :
« هرگاه يكى از اين صفات در تو باشد ، تو را به سوى بهشت مىبرد . » « 3 »
8 - بى شك يكى از آثار مثبت سكوت ، آراسته شدن به زيور وقار است . همان گونه كه در حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم : « الصَّمْتُ يَكْسِيكَ الْوِقارَ ، وَ يَكْفِيكَ مَئُونَةَ الْاعْتِذارِ ؛ سكوت لباس وقار بر تو مىپوشاند و مشكل عذر خواهى را از تو بر مىدارد ! » « 4 »
شخصى كه زياد سخن مىگويد ؛ اشتباهات فراوانى دارد كه هم از ابهّت او مىكاهد ، و هم او را وادار به عذر خواهى مكرّر مىكند .
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحهء 114 ، ( باب الصّمت و حفظ اللّسان ، حديث 11 ) .
( 2 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحهء 113 .
( 3 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحهء 113 .
( 4 ) . غرر الحكم ، شمارهء 1827 .