مخلصين بيان شده كه به بخشى از آن اشاره مىكنيم :
1 - در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه فرمود : « انَّ لِكُّلِ حَقٍّ حَقيقَةً وَ مابَلَغَ عَبْدٌ حَقِيقَةَ الْاخْلاصِ حَتَّى لا يُحِبَّ انْ يُحْمَدَ عَلى شَىءٍ مِنْ عَمَلٍ لِلَّهِ ؛ هر حقيقتى نشانهاى دارد ، هيچ بندهاى به حقيقت اخلاص نمىرسد مگر زمانى كه دوست نداشته باشد كه او را به خاطر اعمال الهىاش بستانيد . » « 1 »
2 - در حديث ديگرى از همان حضرت نقل شده كه فرمود : « امَّا عَلامَةُ الْمُخْلِصِ فَارْبَعَةٌ ؛ يَسْلِمُ قَلْبهُ ، وَ تَسْلِمُ جوارِحهُ ، وَ بَذَلَ خَيْرَهُ وَ كَفَّ شَرَّهُ ؛ امّا علائم مخلص چهار چيز است : قلبش تسليم خداست ، همچنين اعضايش تسليم فرمان اوست ، خير خود را در اختيار مردم مىگذارد و شرّ خود را باز مىدارد . » « 2 »
3 - در حديث ديگرى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم : « لايَكُونُ الْعَبْدُ عابِداً لِلَّهِ حَقَّ عِبادَتِهِ حَتَّى يَنْقَطِعَ عَنِ الخَلْقِ كُلِّهِ الَيْهِ ، فَحِيْنَئِذٍ يَقُولُ هذا خالِصٌ لى فَيَتَقَبَّلَهُ بِكَرَمِهِ ؛ هيچ عبادت كنندهاى حقّ عبادت خدا را به جا نمىآورد ، مگر اين كه از تمام مخلوقات چشم بردارد و متوجّه او شود ؛ در اين هنگام ، خداوند مىفرمايد : اين براى من خالص شده است ؛ پس به كرمش او را مىپذيرد . » « 3 »
4 - و بالاخره امام صادق عليه السلام جان سخن را در يك جملهء كوتاه خلاصه كرده ، و دربارهء اخلاص مىفرمايد : « ما انْعَمَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلى عَبْدٍ اجَلَّ مِنْ انْ لايَكُونَ فى قَلْبِهِ مَعَ اللَّهِ غَيْرُهُ ؛ خداوند متعال نعمتى بزرگتر از اين به بندهاى نداده است كه در قلبش با خدا ، ديگرى نباشد . » « 4 »
اكنون با توجّه به اهمّيّت فوقالعادهء اخلاص ، و تأثير عميق آن در پيمودن راه حق ، و وصول به مقامات عاليهء قرب الى اللّه ، اين سؤال پيش مىآيد كه اخلاص را چگونه مىتوان به دست آورد ؟
بى شك اخلاص نيّت هميشه برخاسته از ايمان و يقين و عمق معارف الهيّه است ؛ هر قدر يقين انسان به توحيد افعالى خدا بيشتر باشد و هيچ مؤثّرى را در عالم هستى ، جز ذات
هامش
( 1 ) . بحار ، جلد 69 ، صفحهء 304 .
( 2 ) . تحف العقول ، صفحهء 16 .
( 3 ) . مستدرك الوسائل ، جلد 1 ، صفحهء 101 .
( 4 ) . همان مدرك .