لَهُ الدينَ وَ لَو كَرِهَ الكافِرُونَ ؛ خداوند ( يگانه ) را بخوانيد و دين خود را براى او خالص كنيد ، هرچند كافران ناخشنود باشند . » ( سورهء غافر ، آيهء 14 )
3 - در جاى ديگر ، شخص پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را مخاطب ساخته و بطور قاطع به او دستور مىدهد : « قُلْ انى امِرْتُ انْ اعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصاً لَّهُ الدِّينَ ؛ بگو من مأمورم خدا را پرستش كنم ، در حالى كه دينم را براى او خالص كرده باشم ! » ( سورهء زمر ، آيهء 11 )
از اين آيات و آيات متعدّد ديگر كه همين معنى را مىرساند به خوبى استفاده مىشود كه اخلاص اساس دين و شالودهء محكم و ركن ركين آن است .
دربارهء مخلَصان ( خالص شدگان ) كه تفاوت آن را با مخلِصين ( خالصان ) شرح خواهيم داد ، تعبيراتى از اين مهمتر ديده مىشود :
1 - در آيهء 39 و 40 سورهء حجر مىخوانيم كه شيطان بعد از رانده شدن از درگاه خدا ، از سر لجاجت و خيره سرى عرض مىكند : « وَ لَاغْوِيَنَّهُمْ اجْمَعينَ - الَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصينَ ؛ من همهء آنها را گمراه خواهم ساخت مگر بندگان مخلصت را ! »
اين تعبير نشان مىدهد كه موقعيّت بندگان مخلَص آن چنان تثبيت شده است كه حتّى شيطان افسونگر و لجوج طمع خود را از آنها بريده است .
2 - در آيهء 39 و 40 سورهء صافّات ، وعدهء پاداش فوقالعادهاى كه جز خدا از آن آگاه نيست به آنان داده شده ، مىفرمايد : « وَ ما تُجْزَونَ الَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ - الَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصينَ ؛ شما جز به آنچه انجام مىداديد جزا داده نمىشويد ، مگر بندگان مخلص خدا ( كه رابطهاى ميان اعمال و جزاى آنها نيست ، و بر سر خوان نعت الهى بىحساب پاداش مىگيرند . ) »
3 - در آيهء 127 و 128 همين سوره ( صافّات ) مقام مخلَصين را چنان و الا شمرده كه از حضور در دادگاه الهى در قيامت معافند ( و يكسره به بهشت جاويدان پروردگار روانه مىشوند ! )
4 - در آيهء 159 و 160 همين سورهء تنها بيان و توصيف مخلَصين را شايستهء ذات پروردگار شمرده است ، كه نشان عمق واقعى معرفت آنان است ؛ مىفرمايد : « سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ - الَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصينَ ؛ منزّه است خداوند از آنچه آنها توصيف مىكنند ، مگر ( توصيف ) بندگان مخلص خدا ! »
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 271
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٧١