لَعْنَةَ اللَّهِ وَ الْمَلائِكةِ وَ النَّاسِ اجْمَعيْنَ . . . الَّا الَّذينَ تابُوْا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ اصْلَحُوْا فَانَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحيمٌ ؛ كيفر آنها اين است كه لعن خداوند و فرشتگان و مردم ، همگى بر آنها است . . .
مگر كسانى كه پس از آن توبه كنند ، و اصلاح نمايند ، خداوند آمرزنده و بخشنده است . » ( سورهء آل عمران ، آيات 87 و 89 ) .
و در مورد محاربين و كسانى كه باعث تباهى جامعه مىشوند بعد از ذكر مجازات شديد آنها مىفرمايد : « الَّا الَّذينَ تابُوْا مِنْ قَبْلِ انْ تَقْدِرُوْا عَلَيْهِمْ فَاعْلَمُوْا انَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحيمٌ ؛ مگر كسانى كه پيش از دست يافتن شما به آنان توبه كنند ، پس بدانيد ( خدا توبهء آنها را مىپذيرد ) خداوند آمرزنده و مهربان است . » ( سورهء مائده ، آيهء 34 ) .
و در مورد كسانى كه مرتكب عمل شنيع منافى عفت مىشوند ، بعد از ذكر مجازات آنها ، مىفرمايد : « فَانْ تابا وَ اصْلَحا فَاعْرِضُوْا عَنْهُما انَّ اللَّهَ كانَ تَوَّاباً رَحيماً ؛ و اگر توبه كنند و اصلاح نمايند ، از آنها در گذريد ، زيرا خداوند توبه پذير و مهربان است . » ( سورهء نساء ، آيهء 16 ) .
و در جاى ديگر بعد از اشاره به گناهانى همچون شرك ، قتل نفس و زنا ، و بيان مجازات سنگين آنها ، مىفرمايد : « الَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَاولئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ ؛ مگر كسانى كه توبه كنند و ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند كه خداوند گناهان آنان را مبدّل به حسنات مىكند . » ( سورهء فرقان ، آيهء 70 )
گرچه قسمتى از اين آيات دربارهء مجازاتهاى دنيوى و بخشودگى آنها به وسيلهء توبه است ، ولى پيداست كه از اين نظر تفاوتى وجود ندارد ؛ اگر توبه در مجازاتهاى دنيوى قبول شود ، به يقين در مورد مجازاتهاى اخروى نيز پذيرفته خواهد شد .
كوتاه سخن اين كه : جدا سازى گناهان در توبه به خاطر جهات مختلف ( تفاوت ميزان آگاهيها ، تفاوت انگيزهها و تفاوت قبح و زشتى گناهان ) مانعى ندارد ، ولى بى شك توبهء كامل توبهاى است كه از همهء گناهان صورت گيرد و تبعيضى در آن وجود نداشته باشد .
7 - دوام توبه
توبه بايد پابرجا و دائم بوده باشد ؛ از يك سو ، هر زمان خطايى از انسان بر اثر وسوسههاى « نفس اماره » سربزند ، بايد بلافاصله به سراغ توبه رود ، و در مرحلهء