نصب العين خود قرار دهد ، مبادا بر اثر غفلت از آن و فراموش كردن اثرات مرگبار آن گناه ، بار ديگر انگيزهها در او رشد كند ، و وسوسهها از هر سو به قلب او هجوم آورد .
5 - در داستانهاى پيشينيان و كسانى كه بر اثر گناهان مختلف گرفتار مصائب دردناكى شدند ، بينديشد ، و سرگذشت آنها را از نظر بگذراند ، حتّى در حالات انبياء و پيامبران معصومى كه گاه گرفتار لغزش ترك اولى شدند ، مطالعه كند ؛ مثلًا ، ببيند كه چه امرى سبب شد آدم با آن مقام والايش از بهشت رانده شود ، يا حضرت يونس مورد خشم قرار گيرد ، و به زندان شكم ماهى فرستاده شود يا بر اثر چه عواملى يعقوب ، پيامبر بزرگ خدا ، به درد جا نفرساى فراق فرزند سالها گرفتار آيد .
مطالعهء اين امور بىشك وسوسههاى گناه را كم مىكند ، و به توبه دوام و ثبات مىبخشد .
6 - به عقوبتها و مجازاتهايى كه بر يكايك از گناهان وعده داده شده بينديشد ، و اين احتمال را از نظر دور ندارد كه تكرار گناه بعد از توبه ممكن است مجازات شديدترى داشته باشد .
و نيز به الطاف و عنايات الهيّه كه در انتظار توبه كاران است و شامل حال او شده است توجّه كند و دائماً به خود تلقين نمايد بكوش ، اين عنايات و الطاف را حفظ كن ، و اين مقام والايى كه خداوند نصيب تو كرده است به آسانى از دست مده !
7 - بايد وقت شبانه روزى خود را با برنامههاى صحيح پر كند ، برنامهء تلاش براى زندگى آبرومند ، برنامهء عبادت و بندگى خدا و برنامهء سرگرمىهاى سالم ؛ زيرا بىكارى و خالى ماندن اوقات از برنامه ، بلاى عظيمى است كه زمينه را براى وسوسههاى بازگشت به گناه فراهم مىسازد .
از دانشمندى پرسيدند كه تفسير حديث الْتَّائِبُ حَبيبُ اللَّهِ ( توبه كننده دوست خداست ) چيست ؟ « 1 » گفت : منظور كسى است كه مصداق اين آيهء شريفه باشد : « التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنينَ ؛ ( مؤمنان ) توبه كنندگان ، عبادتكاران ، حمد
هامش
( 1 ) . محجّة البيضاء ، جلد 7 ، صحفهء 187 .