در آيهء 51 سورهء مؤمنون مىخوانيم : « اى پيامبر ! از غذاهاى پاكيزه بخوريد و عمل صالح انجام دهيد ؛ يا ايُّها الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً » .
بعضى از مفسّران معتقدند ذكر اين دو ( خوردن غذاهاى پاك و انجام عمل صالح ) پشت سر يكديگر دليل بر وجود يك نوع ارتباطى بين اين دو است ، و اشاره به اين است غذاهاى مختلف آثار اخلاقى متفاوتى دارد ، غذاى حلال و پاك ، روح را پاك مىكند و سرچشمهء عمل صالح مىشود ، و غذاهاى حرام و ناپاك روح و جان را تيره و سبب اعمال ناصالح مىگردد . « 1 »
در تفسير « روح البيان » بعد از اشاره به ارتباط عمل صالح با بهرهگيرى از غذاى حلال به اشعار زير استناد شده :
علم و حكمت زايد از لقمه حلال * عشق و رقّت آيد از لقمه حلال !
لقمه تخم است و برش انديشهها * لقمه بحر و گوهرش انديشهها
و در شعر ديگرى نقل مىكند :
قطرهء باران تو چون صاف نيست * گوهر درياى تو شفّاف نيست ! « 2 »
در تفسير اثنى عشرى ، در ذيل همين آيه نيز اشاره به رابطهء صفا و نورانيّت قلب و اعمال صالح با تغذيهء حلال شده است . « 3 »
* * *
رابطهء تغذيه و اخلاق در روايات اسلامى
گرچه رابطهء بالا در آيات قرآنى كمرنگ است ، و تنها اشارتى به چشم مىخورد ؛ ولى اين معنى ( رابطهء اخلاق و تغذيه ) در روايات اسلامى دامنهء گستردهاى دارد كه نمونههايى از آن را در ذيل از نظر مىگذرانيم :
در يك سلسله از روايات ، به رابطهء تغذيه با سوء اخلاق اشاره شده است از جمله :
1 - در روايات متعدّدى مىخوانيم : يكى از شرايط استجابت دعا پرهيز از غذاى
هامش
( 1 ) . به تفسير نمونه ، جلد 14 ، ذيل آيهء 51 مؤمنون مراجعه شود .
( 2 ) . « روح البيان » ، جلد 6 ، صفحهء 88 .
( 3 ) . تفسير « اثنى عشرى » ، جلد 9 ، صفحهء 145 .