جسمانى در روح انسان اثر مىگذارد ، روح را شاداب و فكر را قوّت مىبخشد .
از قديم الايّام تأثير غذاها بر روحيّات اخلاق انسانى مورد توجّه دانشمندان بوده است و حتّى اين مطلب جزء فرهنگ تودههاى مردم شده است ؛ مثلًا ، خونخوارى را مايهء قساوت و سنگدلى مىشمردند ، و معتقد بودند كه عقل سالم در بدن سالم است .
در آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى نيز نشانههاى روشنى براى اين معنى ديده مىشود .
از جمله در آيهء 41 سورهء مائده دربارهء گروهى از يهود كه مرتكب كارهاى خلافى از قبيل جاسوسى بر ضدّ اسلام و تحريف حقايق كتب آسمانى شده بودند ، مىفرمايد :
« آنها كسانى هستند كه خدا نخواسته است دلهايشان را پاك كند ( اولئِكَ الَّذينَ لمْ يُرِدِ اللَّهُ انْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ . . . ) !
و بلافاصله در آيهء بعد مىفرمايد : « سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ اكَّالُونَ لِلسُّحْتِ ؛ آنها بسيار به سخنان تو گوش فرا مىدهند تا آن را تكذيب كنند و بسيار مال حرام مىخورند ! »
اين تعبير نشان مىدهد كه آلودگى دلهاى آنها بر اثر اعمالى همچون تكذيب آيات الهى ، و خوردن مال حرام بطور مداوم بوده است ؛ زيرا بسيار از فصاحت و بلاغت دور است كه اوصافى را براى آنها بشمرد كه هيچ ارتباطى با جملهء « لَمْ يُرِدِ اللَّهُ انْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ » نداشته باشد .
و از اين جا روشن مىشود كه خوردن مال حرام سبب تيرگى آيينهء دل و نفوذ اخلاق رذيله و فاصله گرفتن با فضائل اخلاقى است .
در آيهء 91 سورهء مائده دربارهء شراب و قمار مىفرمايد : « شيطان مىخواهد در ميان شما به وسيلهء شراب و قمار ، عداوت ايجاد كنند ؛ انَّما يُرِيْدُ الشَّيطانُ انْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ العَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِىالْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ » .
بى شك عداوت و بغضاءِ دو حالت درونى و اخلاقى است كه در آيهء بالا رابطهء ميان آن و نوشيدن شراب ذكر شده ، و اين نشان مىدهد كه غذا و نوشيدنى حرامى همچون شراب مىتواند در شكل گيرى رذائل اخلاقى همانند پرخاشگرى و ستيزهجويى و عداوت و دشمنى اثر بگذارد .
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 208
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٨