چيست كه شما همواره آنها را پرستش مىكنيد ؟ - گفتند : ما پدران خود را ديديم كه آنها را عبادت مىكنند . » ( سورهء انبياء ، آيهء 52 و 53 )
4 - « وَكَذلِكَ ما ارْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ فى قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيْرٍ الَّا قالَ مُتَرَفُوها انَّا وَجَدْنا آبائَنا عَلَى امَّةٍ وَ انَّا عَلَى آثارِهِمْ مُقْتَدُوْنَ ؛ و اين گونه در هيچ شهر و ديارى ، پيش از تو ، پيامبر انذار كنندهاى نفرستاديم مگر اين كه ثروتمندان مست و مغرورِ آن گفتند : ما پدران خود را بر آيينى يافتيم و به آثار آنان اقتدا مىكنيم ! » ( سورهء زخرف ، آيهء 23 )
5 - « وَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ الَّا انْ قالُوا اخْرِجُوهُمْ مِنْ قَرْيَتِكُمْ انَّهُمْ اناسٌ يَتَطَهَّرُونَ ؛ ولى پاسخ قومش چيزى جز اين نبود كه گفتند : اينها را از شهر و ديار خود بيرون كنيد ، كه اينها مردمى هستند كه پاكدامنى را مىطلبند ( و با ما ، همصدا نيستند ) ! » ( سورهء اعراف ، آيهء 82 )
6 - « وَ اذا بُشِّرَ احَدُهُمْ بِالْانْثى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْودّاً وَ هُوَ كَظيمٌ يَتَوارَى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوءِ ما بُشِّرَ بِهِ ايُمْسِكُهُ عَلَى هُوْنٍ امْ يَدُسُّهُ فى التّرُابِ الاساءَ ما يَحْكُمُونَ ؛ در حالى كه هرگاه به يكى از آنها بشارت دهند دختر نصيب تو شده ، صورتش ( از فرط ناراحتى ) سياه مىشود و بشدّت خشمگين مىگردد - به خاطر بشارت بدى كه به او داده شده ، از قوم و قبيلهء خود متوارى مىگردد ؛ ( و نمىداند ) آيا او را با قبول ننگ نگهدارد ، يا در خاك پنهانش كند ؟ ! چه بد حكم مىكنند ! » ( سورهء نحل ، آيهء 58 و 59 )
7 - « مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذينَ مَعَهُ اشِدّاءُ عَلَى الكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً سِيْماهُمْ فى وُجُوهِهِمْ مِنْ اثَرِ السُّجُودِ ؛ محمد صلى الله عليه و آله فرستاده خداست ؛ و كسانى كه با او هستند در برابر كفّار سرسخت و شديد ، و در ميان خود مهربانند ؛ پيوسته آنها را در حال ركوع و سجود مىبينى در حالى كه همواره فضل خدا و رضاى او را مىطلبند ؛ نشانهء آنها در صورتشان از اثر سجده نمايان است . » ( سورهء فتح ، آيهء 29 )
* * * تفسير و جمعبندى
سخن در اين است كه فرهنگ هر قوم و ملّتى هر چه باشد در پرورش صفات اخلاقى
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 186
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٨٦