وَيْلَتى لَيْتَنى لَمْ اتَّخِذْ فُلاناً خَليلًا - لَقَدْ اضَلَّنى عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اذْجآءَنى وَكانَ الشَّيطانُ لِلْانْسانِ خَذُوْلًا . « 1 »
ترجمه :
1 - و هر كس از ياد خدا روى گردان شود شيطان را به سراغ او مىفرستيم پس همواره قرين اوست - و آنها [ / شياطين ] اين گروه را از ياد خدا باز مىدارند در حالى كه گمان مىكنند هدايت يافتگان حقيقى آنها هستند ! - تا زمانى كه ( در قيامت ) نزد ما حاضر شود مىگويد : اى كاش ميان من و تو فاصلهء مشرق و مغرب بود ؛ چه بد همنشينى بودى !
2 - كسى از آنها مىگويد : « من همنشينى داشتم - كه پيوسته مىگفت آيا ( به راستى ) تو اين سخن را باور كردهاى - كه وقتى ما مرديم و به خاك و استخوان مبدّل شديم ، ( بار ديگر ) زنده مىشويم و جزا داده خواهيم شد ؟ ! - ( سپس ) مىگويد آيا شما مىتوانيد از او خبرى بگيريد ؟ - اينجاست كه نگاهى مىكند ، ناگهان او را در ميان دوزخ مىبيند - مىگويد : به خدا سوگند نزديك بود مرا ( نيز ) به هلاكت بكشانى ! - و اگر نعمت پروردگارم نبود ، من نيز از احضار شدگان ( در دوزخ ) بودم !
3 - و ( به خاطر آور ) روزى را كه ستمكار دست خود را ( از شدّت حسرت ) به دندان مىگزد و مىگويد : « اى كاش با رسول ( خدا ) راهى برگزيده بودم ! - اى واى بر من ، كاش فلان ( شخص گمراه ) را دوست خود انتخاب نكرده بودم ! - او مرا از ياد آورى ( حق ) گمراه ساخت بعد از آن كه ( ياد حق ) به سراغ من آمده بود ! » و شيطان هميشه خوار كنندهء انسان بوده است !
تفسير و جمعبندى
نخستين آيات كه در بالا آمد گرچه دربارهء همنشينى شيطان با غافلان از ياد خداست ، ولى تأثير همنشين بد در اخلاقيّات و در سرنوشت هر انسانى روشن مىسازد .
نخست مىفرمايد : « هر كس از ياد خدا روى گردان شود شيطان را بر او مسلّط
هامش
( 1 ) . سوره فرقان ، آيات 27 و 28 و 29 .