فصل نهم : روشهاى مختلف ارباب سير و سلوك
گفتنى است كه ارباب سير و سلوك و علما و دانشمندانى كه در اين راه گام برداشته و تعليمات قرآن و سنّت را راهنماى خويش قرار داده ( نه صوفيانى كه تحت تأثير مكتبهاى التقاطى و غير اسلامى بودهاند ) هر يك براى خود روشى را پيشنهاد كردهاند ؛ يا به تعبير دقيقتر ، مراحل و منزلگاههايى در نظر گرفتهاند كه در ذيل به بخشى از آنها به صورت فشرده اشاره مىشود ، تا اين بحث كاملتر و پربارتر گردد :
1 - سير و سلوك منسوب به « بحر العلوم »
در اين كتاب كه به فقيه باهر و علّامهء ماهر « بحر العلوم » نسبت داده شده است هر چند انتساب بعضى از بخشهاى آن به اين بزرگوار بعيد به نظر مىرسد ولى قسمتهايى از آن داراى اهمّيّت فوقالعادهاى است ؛ براى سير و سلوك الى اللَّه و پيمودن راه قرب به پروردگار عوالم چهارگانه و به تعبير ديگر ، چهار منزلگاه مهم ذكر شده است :
1 - اسلام
2 - ايمان
3 - هجرت
4 - جهاد