در آن روز كه مردم براى حساب مبعوث مىشوند ، مرا شرمنده و رسوا نكن ! - آن روز كه مال و فرزندان سودى نمىبخشد ! - مگر كسى كه با قلب سليم به پيشگاه خدا آيد . »
( سورهء شعراء ، آيات 87 تا 89 )
سليم از مادهء سلامت در برابر فساد و انحراف و بيمارى است ؛ و قلب سليم ، بطورى كه از روايات معصومين عليهم السلام كه در تفسير اين آيه وارد شده بر مىآيد ، قلبى است كه خالى از غير خدا باشد ( از هرگونه بيمارى اخلاقى و روحانى بر كنار باشد ) .
قرآن مجيد در جاى ديگر مىگويد : ابراهيم ( كه در آيات بالا تلويحاً از خداوند تقاضاى قلب سليم كرد ) به مقصود خود رسيد ، و به لطف و عنايات حق صاحب قلب سليم شد ؛ در آيهء 83 و 84 صافّات مىخوانيم :
« وَانَّ مِنْ شيعَتِهِ لَابْراهيمَ - اذْ جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَليمٍ ؛ از پيروان او ( نوح ) ابراهيم عليه السلام بود - آن هنگام كه با قلب سليم به پيشگاه پروردگارش آمد . »
آرى ! ابراهيم عليه السلام آرزو داشت كه صاحب قلب سليم گردد و با تلاش و كوششهايى كه در مسير بندگى خدا و ايثار و مبارزه با شرك و هواى نفس نمود ، سرانجام به اين مقام رسيد .
* * * در احاديث اسلامى نيز اشارات زيادى به اين ديدگاه شده است ، كه احاديث زير نمونهاى از آن است :
1 - امير مؤمنان على عليه السلام در توصيف پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در نهج البلاغه مىفرمايد : « طَبيبٌ دَوَّارٌ بِطِبِّهِ قَدْ احْكَمَ مَراهِمَهُ وَاحْمى مَواسِمَهُ يَضَعُ ذلِكَ حَيْثُ الْحاجَةُ الَيْهِ مِنْ قُلُوبٍ عُمْىٍ وَآذانٍ صُمٍّ وَالْسِنَةٍ بُكْمٍ ، مُتَتَبِّعٌ بِدَوائِهِ مَواضِعَ الْغَفْلَةِ وَمَواطِنَ الْحَيْرَةِ ؛ او طبيبى است سيّار كه با طبّ خويش همواره به گردش مىپردازد ، مرهمهايش را به خوبى آماده ساخته و ( براى مواقع اضطرار و سوزاندن محلّ زخمها ) ابزارش را داغ كرده تا هر جا نياز باشد از آن براى دلهاى كور و نابينا ، و گوشهاى كر و ناشنوا ، و زبانهاى گنگ بهره گيرد ؛ با داروهاى خويش
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 125
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٥