در جستجوى بيماران فراموش شده و سرگردان است ! » « 1 »
2 - در تفسير قلب سليم كه در دو مورد از آيات قرآن مجيد آمده ( و در بالا به آن اشاره شد ) روايات زيادى وارد شده است :
در يك مورد مىخوانيم كه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله سؤال كردند : « مَاالْقَلْبُ السَّليمُ ؛ قلب سليم چيست ؟ » فرمود :
« دينٌ بِلاشَكٍّ وَهَوًى ، وَعَمَلٌ بِلا سُمْعَةٍ وَرِياءٍ ؛ منظور دينى است كه شك و هواپرستى در آن نباشد ، و عملى است كه سمعه و ريا در آن راه نيابد . » « 2 »
در حديث ديگرى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم : « لاعِلْمَ كَطَلَبِ السَّلامَةِ وَلاسَلامَةَ كَسَلامَةِ الْقَلْبِ ؛ هيچ علمى مانند جستجوى سلامت نيست ، و هيچ سلامتى همانند سلامت قلب نمىباشد ! » « 3 »
در حديث ديگرى از على عليه السلام آمده است كه فرمود : « اذا احَبَّ اللَّهُ عَبْداً خَيْراً رَزَقَهُ قَلْباً سَليماً وَخُلْقاً قَويماً ؛ هنگامى كه خداوند بندهاى را دوست بدارد ، به او قلب سليم و اخلاق معتدل و شايسته مىدهد . » « 4 »
3 - در روايات متعدّدى از اخلاق رذيله تعبير به بيماريهاى قلب شده است .
در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « ايَّاكُمْ وَالْمِراءَ وَالْخُصُومَةَ فَانَّهُما يُمْرِضانِ الْقُلُوبَ عَلَى الْاخْوانِ ، وَيَنْبُتُ عَلَيْهِمَا النِّفاقُ ؛ بپرهيزيد از جرّ و بحثها و خصومتها كه اين دو دلهاى برادران دينى را بيمار مىسازد ، نفاق و تفرقه بر آنها مىرويد . » « 5 »
در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم :
« ما مِنْ شَىْءٍ افْسَدَ لِلْقَلْبِ مِنْ خَطيئَتِهِ ؛ چيزى بيش از گناه ، قلب را فاسد نمىكند . » « 6 »
4 - در حديث ديگرى از امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم : « الا وَمِنَ الْبَلاءِ الْفاقَةُ ،
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 108 .
( 2 ) . مستدرك الوسائل ، جلد 1 ، صفحهء 103 ( چاپ جديد ) .
( 3 ) . بحار الانوار ، جلد 75 ، صفحهء 164 .
( 4 ) . غرر الحكم ، جلد سوم ، صفحهء 167 ( چاپ دانشگاه تهران ) .
( 5 ) . بحار ، جلد 70 ، صفحهء 399 .
( 6 ) . بحار ، جلد 70 ، صفحه 312 .