آب خالى افطار كردند ] . بازهم روزه گرفتند و زمانىكه شام فرارسيد و آنان غذا را پيش روى خود گذاشتند ، يتيمى آمد و آنان او را بر خود ترجيح دادند . [ و غذاى خود را به او بخشيدند ] . در شب سوم ، اسيرى به نزد آنان آمد و آنها با او همچون شبهاى قبل برخورد كردند . وقتى صبح شد . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله آنان را ديد كه چونان جوجهء مرغ مىلرزند و فرمود : چه سخت است برايم كه شما را با اين وضعيت مىبينم . جبرئيل فرودآمد و گفت : آن را بگير ، اى محمّد صلّى اللّه عليه و إله كه خداوند گوارايت كند دربارهء خاندانت و اين سوره را بخوان » .
مُتَّكِئِينَ فِيها عَلَى الْأَرائِكِ لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَ لا زَمْهَرِيراً .
ضمير « فيها » به بهشت برمىگردد .
« الْأَرائِكِ » :
تختها . « الشمس » : كنايه از حرارت است . « الزمهرير » :
سردى و معناى آيه روشن است . نظير اين سخن خدا در آيه 31 از سوره كهف بيان شد .
وَ دانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلالُها وَ ذُلِّلَتْ قُطُوفُها تَذْلِيلًا .
در كتابهاى لغت آمده است كه « دانية » هم بهمعناى نزديك بودن مىباشد و هم بهمعناى راحت بودن و معناى دوم با ظلّ كه همان سايه است ، همخوانى بيشترى دارد . نيز با واژه « عليهم » هماهنگى دارد و اگر « دانية » بهمعناى نزديك بودن مىبود ، بايد خداوند مىگفت : « اليهم » . معناى تذليل العناقيد آن است كه اين ميوهها در دسترس آنان است و هيچگونه مانعى در ميان وجود ندارد . نظير اين سخن خدا در آيه 23 از سوره الحاقه بيان شد .
وَ يُطافُ عَلَيْهِمْ بِآنِيَةٍ مِنْ فِضَّةٍ وَ أَكْوابٍ كانَتْ قَوارِيرَا * قَوارِيرَا مِنْ فِضَّةٍ قَدَّرُوها تَقْدِيراً .
واو جمع در
« قَدَّرُوها »
به تكيهزنندگان برمىگردد كه همان بهشتيان باشند ، همانند واو در
« لا يَرَوْنَ فِيها » .
بنابراين ، معناى آيه چنين است : ظرفها از لحاظ رنگ و اندازه ، بهگونهاى است كه بهشتيان آن را مىخواهند و در دلهايشان تعيين و تصوّر مىكنند .
مفسّران سؤالى را پيرامون اين آيه مطرح كردهاند و آن اينكه « قوارير » جمع « قارورة » است و « قارورة » ، همان ظرف شيشهاى است و اين سخن ، با سخن خداوند :