صيغهء نذر آن است كه نذركننده بگويد : على لله كذا براى خدا بر ذمّه من است كه چنين كنم » و يا بگويد : نذرت لله كذا براى خدا نذر كردم كه چنين كنم » . نذر بدون بردن نام اللّه و يا يكى از نامهاى نيكوى او همانند رحمن ، خالق ، محيى و مميت ، منعقد نمىشود . بنابراين ، اگر بگويد : نذر كردم كه چنين كنم ، بىفايده خواهد بود . امّا عهد در اصطلاح بسيارى از فقيهان آن است كه شخص عهدكننده بگويد : با خدا عهد مىكنم كه چنان كنم . يمين بهمعناى سوگند خوردن به خداست . پيشتر در جلد سوم در تفسير آيه 89 از سوره مائده ، دربارهء سوگند سخن گفتيم . خداى سبحان هركس را كه كار نيك انجام دهد و يا سخن نيك و راست بگويد ، دوست دارد و پاداش مىدهد ، خواه اين سخن ، وعده باشد ، يا پيمان ، يا نذر ، يا سوگند ، يا گواهى و يا يك خبر .
2 .
وَ يَخافُونَ يَوْماً كانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً .
آنان در هرچيزى از خدا فرمان مىبرند ، زيرا از روزىكه عذابش تمامى افرادى را كه فرمان خدا را معصيت و مخالفت كردهاند فرامىگيرد ، مىترسند .
3 .
وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً .
آنان هرچيزى را كه دوست دارند و بهشدّت بدان نيازمند هستند در راه خدا مىبخشند . از اين قبيل است سخن خداوند : « و ديگران را بر خويش ترجيح مىدهند ، هرچند خود نيازمند باشند » . « 1 » « المسكين » : تنگدست ، ناتوان . « اليتيم » : كسىكه سرپرست ندارد . امّا اسير ، برخى گفتهاند : مراد از آن دراينجا كسى است كه مسلمانان در حال جنگ با دشمنان خدا و اسلام او را اسير كرده باشند . روايت شده كه هرگاه صحابه ، اسيرى را از دشمنان خدا در نزد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله مىآوردند ، آن حضرت ، او را به يكى از مسلمانان مىداد و به او مىفرمود : نسبت به او نيكى كن . آن مسلمان او را به خانه خود مىبرد و او را بر خويشتن و خانوادهاش ترجيح مىداد .
إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً * إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا يَوْماً
هامش
( 1 ) . حشر ( 59 ) آيه 9 .