عَبُوساً قَمْطَرِيراً .
ما پاداش و عوض ، نه از شما مىخواهيم و نه از ديگران و تنها با انگيزهء نزديكشدن به خدا و بيم از روزىكه عملها در آن بازرسى مىشود و ترس و وحشتها افزايش مىيابد ، طعام مىدهيم و بخشش مىكنيم . نيكوكاران اين سخنان را با زبان حال گفتهاند ، نه با زبان گفتار و يا اينكه خداوند آن را از جانب آنان گفته است . چه ، خداوند از ايمان و اخلاصى كه در دلهاى آنهاست ، آگاهى دارد .
فَوَقاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذلِكَ الْيَوْمِ وَ لَقَّاهُمْ نَضْرَةً وَ سُرُوراً ،
آنان از روز قيامت ترسيدند و از طريق فرمانبردارى خدا و اخلاصورزيدن به او از شرّ اينروز پرهيز كردند و خداوند هم بيم آنان را به امنيت مبدّل ساخت و بدينسبب ، چهرههاى آنها با نور شادمانى درخشان گرديد .
وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَرِيراً ،
پرهيزكاران بر گرسنگى و سختىهاى آن شكيبايى كردند ، تا ديگران سير شوند و خداوند هم بهشت را به آنان پاداش مىدهد ، بهشتى كه هرآنچه دلها بخواهد و چشمها لذّت ببرد ، در آن موجود است .
در بسيارى از تفاسير آمده كه اين آيات دربارهء علىّ بن ابى طالب عليه السّلام نازل شده است و ما از ميان آنها بيان رازى را مىآوريم كه چنين است :
« واحدى از اصحاب ما - اهل سنّت - و صاحب كشاف از معتزله ، يادآور شدهاند :
امام حسن و امام حسين عليهما السّلام بيمار شدند و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله با جمعى كه همراه او بودند از آن دو عيادت كردند و گفتند : اى ابو الحسن ، اى كاش براى فرزندانت نذرى مىكردى .
بنابراين ، على و فاطمه و كنيزشان فضّه نذر كردند كه اگر خداوند آن دو را شفا دهد ، سه روز روزه بگيرند . آن دو شفا پيدا كردند . امام على عليه السّلام سه صاح جو وام گرفت و فاطمه عليها السّلام آن را آرد كرد و به اندازه تعدادشان ، پنج گرده نان پخت . آنان اين نانها را پيش روى خود گذاردند ، تا افطار كنند . ناگهان سائلى آمد و گفت : سلام بر شما اى خاندان محمّد صلّى اللّه عليه و إله من مسكين هستم ، به من غذا دهيد كه خداوند شما را از بهشت غذا دهد . آنان اين مسكين را بر خود ترجيح دادند و تنها آب نوشيدند [ - روزهشان را با