مىباشد . دراينجا نكره مبتدا واقعشده و جايز است ، زيرا فايده دارد .
« مَنْ راقٍ »
مبتدا و خبر است . « أولى » مبتدا و « لك » خبر آن مىباشد . « سدى » حال از ضمير « يترك » .
« الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى »
بدل مفصل از مجمل و
« الزَّوْجَيْنِ »
مبدل منه است .
تفسير
كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ * وَ تَذَرُونَ الْآخِرَةَ .
خطاب در « تحبّون » بهكسى است كه دينش را به دنيايش مىفروشد و خانه نابودشدنى را بر خانهء هميشگى برترى مىدهد ، خواه اين شخص مسلمان باشد خواه مسلمان نباشد و آيه آشكارا اين مفهوم را مىرساند و تأويل نمىپذيرد .
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ * إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ .
اماميه و معتزله مىگويند : خداوند نه در دنيا با چشم ديده مىشود و نه در آخرت و نيز گفتهاند : واژهء « ناظرة » دراينجا ، ديدن از طريق انديشه و خرد است ، نه ديدن بهوسيلهء چشم . يا اينكه « ناظرة » از انتظار گرفته شده ، بدين معنا كه نفس انتظار نعمت و كرامت خدا را مىكشد . اشاعره ديدن خدا با چشم را جايز و امكانپذير دانستهاند . ما دراينباره در جلد اول ، زير عنوان : « ديدار خدا » به تفصيل سخن گفتيم . بهعلاوه ، بحث و گفتوگو دربارهء اين موضوع و امثال آن ، بىفايده است و چهبسا به اختلاف موجود در ميان مسلمانان دامن مىزند و خداوند هم هيچكس را مكلّف نساخته كه دراينباره تحقيق كند . درهرحال ، پرهيزكاران در روز قيامت در حالى محشور مىشوند كه چهرههايى زيبا و درخشان دارند و از آنچه خداوند به آنان بخشيده است ، شادمان هستند .
وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ باسِرَةٌ * تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِها فاقِرَةٌ ،
امّا گناهكاران كاملا برعكس پرهيزكاران هستند : اينان با چهرههايى عبوس و درهم محشور مىشوند و دلهايشان براثر ترس و وحشت از خشم و عذاب خدا مىلرزد . نظير اين آيه ، در جلد دوم آيه 106 از سوره آل عمران ، بيان شد .