تفسير
إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً * إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً * وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً .
خداى سبحان با اين سخن خويش به اين امر اشاره مىكند كه انسان طبعا ضعيف و ناتوان است . چنانكه در آيهء 28 از سورهء نساء گفته است : « انسان ناتوان آفريده شده است » . نيز در آيهء 54 از سورهء روم فرموده است : « خداست كه شما را ناتوان بيافريد » .
اين ناتوانى در هنگام وجود عوامل آن همچون دارايى و نادارى نمايان مىشود : اگر دارا و برخوردار شود بهخاطر بيم از نادانى بخل مىورزد و اگر نادار و تنگدست شود ، نااميدى بر او چيره مىشود . ليكن كسىكه حقيقتا به خدا ايمان آورد و به او و رحمتش اعتماد كند ، بر اين ناتوانى چيره مىشود و درحالىكه انتظار شادمانى و گشايش را مىكشد در هنگام گرفتارىها همچون آزادمردان صبر پيشه مىكند و از دارايى خويش مىبخشد ، با اين اعتقاد كه آنچه در نزد خدا مىباشد ، بهتر و ماندنىتر است .
بخشى از ويژگىهاى مؤمنان به شرح زير مىباشد :
1 .
إِلَّا الْمُصَلِّينَ * الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ دائِمُونَ .
اين استثنا از انسان ناشكيبا و بىقرار بهگونهاى روشن و قاطع نشان مىدهد كه نمازگزاران واقعى براى خدا ، كسانى هستند كه تنها به او اعتماد مىكنند و جز او دربرابر هيچكس سر فرود نمىآورند : « تنها تو را مىپرستيم و از تو يارى مىجوييم » . امّا كسانىكه تكبير و لا إله الّا اللّه مىگويند ، سپس با چشمداشت به آنچه در اختيار صاحبان مقام و ثروت است ، دربرابر آنان به ركوع و سجده مىروند ، اينان بههيچروى از زمرهء نمازگزارندگان بهشمار نمىروند ، حتّى اگر به نمازهاى واجب و مستحب ادامه دهند و هيچچيزى آنان را از آن باز ندارد .
2 .
وَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ * لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ ،
آنان در كارهاى نيك و طاعات و براى خاطر خداوند ، بدون آنكه خواستار پاداش و سپاس باشند از دارايى خود مىبخشند . نظير اين آيه در آيهء 19 از سوره ذاريات بيان شد .