خداست ، از او بيزارى جست » . بهعلاوه ، ابراهيم به پدرش گفت : من نمىتوانم عذاب خدا را از تو دفع كنم ؛ زيرا تمامى امور در دست خداى يگانه است .
آنگاه خداوند بيان كرده است كه چگونه ابراهيم و همراهانش از قوم و سرزمينشان روى برتافتند و به خدا پناه بردند و گفتند :
رَبَّنا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنا ،
هركس به خدا توكّل كند ، خدا او را بسنده است .
وَ إِلَيْكَ أَنَبْنا ،
در كارهاى دنيا به تو رجوع كرديم .
وَ إِلَيْكَ الْمَصِيرُ ،
بازگشت ما در آخرت براى حسابرسى و كيفر بهسوى توست .
رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا ،
پروردگارا ، بدان خلقت را بر ما مسلّط مكن ، تا ما را به مصيبتهايى گرفتار سازند كه توان بر دوش گرفتن آنها را نداريم .
وَ اغْفِرْ لَنا ،
گناهان گذشتهء ما را بيامرز .
رَبَّنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ .
بنابراين ، نه تو مغلوب مىشوى و نه كسىكه به تو پناه مىبرد .
الْحَكِيمُ .
تو در گردانيدن جهان و ادارهء آن دانا هستى .
لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ .
خداى سبحان به منظور تشويق هرچه بيشتر [ مردم ] به اقتداكردن به ابراهيم و پيروان او ، پندگرفتن از اين مقتداى نيكو را تكرار است ، تا شايد كسىكه به پاداش آخرت تمايل دارد و از عذاب مىترسد ، پند گيرد و يا بترسد .
وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ .
هركسي كه از اقتداكردن به شايستگان روىبرگرداند ، بايد بداند كه خداوند از آفريدگانش بىنياز است و در ذات ، صفات و تمامى افعالش سزاوار ستايش مىباشد .
اينچنين ، خداوند به انسانهاى شرارتپيشه دستور مىدهد كه از پايان كار افرادى كه در گذشته همانند آنان بودهاند پند بگيرند و نيز به مؤمنان فرمان مىدهد كه به افراد شايستهاى كه در گذشته بودهاند ، اقتدا كنند و از رهنمودهاى آنان پيروى نمايند .
عَسَى اللَّهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ الَّذِينَ عادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً .
خداوند با اين سخن خود به فتح مكّه اشاره مىكند و اينكه تعداد زيادى از مشركان كه خدا از دوستى با ايشان نهى كرده بود ، بهزودى دستهدسته به دين خدا گرايش پيدا خواهند كرد و در اين